jesziwa w Mirze

uczelnia talmudyczna, założona przez Samuela ben Chaima Tiktinskiego w 1815 (bądź 1817) w miejscowości, która w okresie staropolskim należała do kompleksu dóbr radziwiłłowskich (obecnie na Białorusi, ok. 50 km od Baranowicz). Tiktinski i jego potomkowie (Chaim Juda-Lejb Tiktinski; Abraham Tiktinski) w decydujący sposób wpływali na losy i kształt uczelni, niemal do końca XIX w. Zdobyła ona znaczny rozgłos od czasu, gdy w prowadzonym w niej nauczaniu poczęto w twórczy sposób łączyć tradycje litewskiej szkoły talmudycznej i ruchu musar. Po śmierci założyciela, funkcję rosz jesziwy objął Josef Dawid, rabin Miru, a następnie jego syn, Abraham Mosze. Praktyka łączenia obu tych stanowisk utrzymała się do czasu, gdy Chaim Zalman Bresler zrezygnował ze swego stanowiska w rezultacie kontrowersji. W późniejszym okresie oddzielano funkcje rosz jesziwy i miejscowego rabina. Budynek uczelni został dwukrotnie zniszczony przez pożary w 1878 i 1892, które strawiły znaczną część miasta. W okresie I wojny światowej jesziwa została przeniesiona do Połtawy. Uczelnia powróciła na stałe miejsce swej rezydencji w 1921. Do okresu Holokaustu kierował nią Eliezer Jehuda Finkel. Po wybuchu wojny przeniesiono ją do Wilna, przekazanego Litwie przez Sowietów. Finklowi udało się stamtąd przedostać do Palestyny i w Jerozolimie założyć uczelnię, kontynuującą tradycje mirskiej jesziwy. Większość środowiska tej uczelni w grudniu 1940 i w pierwszym kwartale 1941, wraz grupą uchodźców z Polski (ok. 1 tys. osób), wyruszyła w kierunku Dalekiego Wschodu. Czasowo osiedliła się w Kobe (Japonia), gdzie założyła be(j)t ha-midrasz i rozpoczęła studia, jak poprzednio w Wilnie. Stamtąd nieliczni wyjechali do Stanów Zjednoczonych, większość – latem 1941 – została przez Japończyków przeniesiona do Szanghaju, gdzie jesziwa z 250 studentami kontynuowała działalność, w oparciu o środki finansowe Jointu. W 1947 została ona przeniesiona do Nowego Jorku; funkcjonowała na Brooklynie pod nazwą Mirer Yeshivah Central Institute. Niektórzy związani z tą uczelnią uczeni w późniejszym okresie przyłączyli się do wspomnianej już mirskiej jesziwy w Jerozolimie. (Zob. też Sugihara Sempo)

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand