het(t)er

(hebr., zezwolenie, dyspensa) – zezwolenie wydawane przez autorytet halachiczny, legitymizujące działanie bądź przedmiot objęty zakazem prawa religijnego, albo też usunięcie przezeń przeszkód natury religijnej; jego przeciwieństwem jest is(s)ur (hebr., zakaz, wyjęcie spod prawa). Jednak h. dotyczyć może jedynie prawa (zakazu), którego źródłem są decyzje rabiniczne bądź minhag, np. według tradycji Żydów aszkenazyjskich, mąż nie mogący otrzymać legalnego rozwodu z żoną, cierpiącą na chorobę umysłową, mógł poślubić kolejną kobietę, po uzyskaniu zezwolenia od stu rabinów, gdyż w Torze nie ma zakazu poligamii, a nakaz monogamii jest pochodzenia rabinicznego. Uczony mogący decydować o h. lub issur zwany jest „nauczycielem ordynowanym” (hebr. more horaa), gdyż musi on zostać ordynowanym do sprawowania tej funkcji przez rabina, posiadającego prawo do wydawania decyzji w tymże przedmiocie. More horaa może zwolnić człowieka z podjętego ślubu bądź uroczystego przyrzeczenia, poprzez złożenie oświadczenia, iż znalazł poważne przyczyny w prawie halachicznym dla jego anulowania, co nosi nazwę heter nedarim (hebr., dyspensa przysiąg). (Zob. też hat(t)arat (ha-)horaa)

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem