hat(t)arat (ha-)horaa

(hebr., zezwolenie nauczania); het(t)er horaa (jid. heter hojroa) – rodzaj dyplomu stanowiącego certyfikat stwierdzający kwalifikacje do rozstrzygania kwestii religijnych kandydata na stanowisko rabinackie. Była to rozpowszechniona wśród europejskich Żydów forma poświadczania wiedzy rabinicznej, która upowszechniła się w zastępstwie smichy, jako że jej udzielanie nie było możliwe poza Erec Israel, i po zlikwidowaniu instytucji sanhedrynu. H. (ha-)h. wydawał rabin, cieszący się uznanym autorytetem w dziedzinie Talmuduposekim, po przeegzaminowaniu kandydata z halachy. Jednak akt wydania tego certyfikatu nie wiązał się z żadnym elementem sankcji religijnej. Toteż gmina żydowska mogła powoływać na stanowisko rabina, czy daj(j)ana również osoby nie posiadające tego typu „licencji”. Lokalne synody rabinów, a w Polsce przedrozbiorowej Sejm Czterech Ziem[stw], wielokrotnie próbowały wprowadzać sformalizowane przepisy dotyczące h. (ha-)h. Nie przyjęły się one jednak i do XIX w. powaga takiego certyfikatu zależała wyłącznie od autorytetu, jakim cieszył się rabin osobiście egzaminujący kandydata. Także sam dokument mógł mieć różne formy, z tym że jego podstawą była fraza: jore jore, jadin jadin (on może nauczać, on może wydawać decyzje). Dopiero seminaria rabinackie wprowadziły jednolite zasady składania egzaminów dla swych słuchaczy. Od pojęcia h. (ha-)h. pochodzą określenia more horaa dla osoby posiadającej h. (ha-)h.more(j)nu (nasz nauczyciel). (Zob. też het(t)er)

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem