haskama

(hebr., zgoda, aprobacja; jid. haskome) – formuła akceptacji zawartych w książce treści, poprzedzająca jej wydanie. Geneza owej formuły wiąże się z początkami drukarstwa hebrajskiego. H. była dobrowolnie przyjmowaną przez żydowskich autorów i wydawców formą zabezpieczenia się przed konfliktami i konfrontacjami z kościołem katolickim, które mogły wyniknąć w efekcie druku ksiąg hebrajskich. Innym jej źródłem był skomplikowany problem edycji dzieł, czasem od stuleci znajdujących się w licznych i niejednobrzmiących rękopisach, co powodowało konieczność zyskania aprobaty dla konkretnej wersji dzieła i potwierdzenia odpowiedniego poziomu wydania. Z czasem z h. zaczęły się wiązać zabiegi o pozyskanie aprobaty możliwie wielu sławnych autorytetów rabinicznych. Wpływało to na poczytność danego dzieła, gdyż autorytety te niejako nadawały imprimatur, stanowiący dla czytelnika gwarancję, że w wydanym dziele nie znajdą żadnych heretyckich, ani innych szkodliwych treści. Czasem h. zawierała także formułę zakazu (także pod postacią cheremu) przedrukowywania książki przez oznaczoną liczbę lat, a co za tym idzie, bywała środkiem zabezpieczenia tzw. copyright. Szczególne znaczenie Polski jako centrum nauk talmudycznych powodowało, że o h. polskich autorytetów zabiegali także wydawcy z Zachodu.

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand