geze(j)ra

(l.mn. g(e)ze(j)rot, hebr., dekret, edykt; jid. gzejre, l.mn. gzejres) – termin używany w kilku znaczeniach: 1. najczęściej, jako techniczne określenie rabinicznego zakazu nakładającego ograniczenia, bądź o charakterze prewencyjnym, mającego chronić Żydów przed przekroczeniem Prawa, zgodnie z nakazem zawartym w traktacie Pirke(j) Awot (1,1): „uczyńcie ogrodzenie wokół Tory”. Najbardziej znanymi wśród wczesnych tego typu nakazów jest Osiemnaście gezejrot HillelaSzammaja (TB, Szabat 11a-17b; TJ, Szabat 1.4,3c), dotyczących relacji między Żydami i nie-Żydami, w tym małżeństw grożących asymilacją (por. małżeństwo; małżeństwo zakazane); 2. wyroków i przykazań boskich, dla których nie znajdowano wyjaśnienia, w tym także decyzji Stwórcy, co do momentu czyjejś śmierci oraz faktu męczeństwa sprawiedliwych; 3. prześladowań Żydów, a wśród nich najczęściej określenie to używane jest w kontekście: a) g. tan(n)u (dekret roku 4856, według kalendarza żydowskiego, czyli 1096), dotyczący prześladowań w Niemczech w okresie pierwszej krucjaty; b) g. tach we-tat (dekret roku 5048/5049, według kalendarza żydowskiego, czyli 1648/1649), dotyczący pogromów w okresie powstania Chmielnickiego; 4. różnego rodzaju antyżydowskich przepisów prawnych, wydawanych przez władców świeckich, zwłaszcza tych, które miały łamać obowiązywanie żydowskiego prawa religijnego. (Zob. też: dat żydowskich obliczanie; minhag; Trzydziestu Sześciu Sprawiedliwych)

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand