dusza

Tradycja żydowska, zwłaszcza kabalistyczna, rozróżniała trzy rodzaje (postacie) duszy: nefesz, ruach i „superduszę” – neszama. Spekulacje nt. ich istnienia odwoływały się do biblijnego opisu stworzenia, wedle którego zwierzęta otrzymały jedynie nefesz chaj(j)a, zaś Adamowi Bóg tchnął w nozdrza neszama chaj(j)a. Kabaliści często nazywali neszama „świętą duszą”. Twierdzili też, że posiada ona naturę boską i dostępna jest tylko „człowiekowi doskonałemu”; miał ją Adam przed popełnieniem grzechu, a po nim tylko prawdziwi sprawiedliwi. Sefer ha-Zohar, powołując się na obietnicę Ezechiela (Ez 36,26): „ducha nowego tchnę do waszego wnętrza”, zapowiadała że z chwilą zbawienia „Izraelici dostaną nowe dusze”. Według rozpowszechnionego w kręgach kabalistycznych przekonania, dotychczas nikt jeszcze owej dodatkowej, najwyższej duszy nie otrzymał (dusza dodatkowa); nawet Adam nie był człowiekiem doskonałym. Otrzymają ją od Boga dopiero zbawieni. Jako pierwszy miał ją otrzymać Mesjasz. Sabatajczycy wierzyli, że nastąpi to z chwilą, gdy połączy się on z Szechiną. Po połączeniu tym Mesjasz stanie się „naczyniem Szechiny” i wstąpi na stopień boży. Roszczenia do boskiej natury, jakie wysuwali Sabataj Cwi, Baruchja Ruso, a początkowo również J. Frank, opierały się na wierze, że już połączyli się z Szechiną, a więc otrzymali doskonałą, boską duszę. (Zob. też: dybuk; gilgul neszamot; nieśmiertelność; Szeol; śmierć)

Autor hasła: Jan Doktór

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand