dom przedpogrzebowy

(jid. taare-sztibł) – budynek na terenie cmentarza żydowskiego, w którym m.in. odbywała się ceremonia tahary. Rytualne obmywanie zwłok pierwotnie miało miejsce w domu zmarłego. Przy cmentarzach znajdowały się jedynie pomieszczenia dla stróża czy grabarza; budynki te nie posiadały okien od strony cmentarza, co osłaniało je od rytualnej nieczystości (czystość rytualna). Od czasu gdy ceremonię tahary przeniesiono na cmentarz, d.p. zaczęto dzielić zazwyczaj na trzy części: izbę do mycia zwłok, poczekalnię dla członków konduktu (orszak pogrzebowy) i pomieszczenia (z oddzielnym wejściem) przeznaczone na potrzeby służby cmentarnej. D.p. zazwyczaj były niewielkimi, parterowymi, trzyizbowymi budynkami. W dużych i bogatych gminach żydowskich powstawały wielkie budowle, w których poczekalnia stawała się dużą salą modlitewną, gdzie uczestnicy pogrzebu oczekiwali na rytualne obmycie zwłok. W sali, w której odbywała się tahara, instalowano łoża do obmywania zwłok, ze specjalnymi urządzeniami, służącymi do ich obracania, umieszczano też piec do podgrzewania wody i urządzenie do odprowadzania nieczystości. Z czasem, pomieszczenie dla służby cmentarnej zamieniło się w biuro administracyjne gminy. Na terenie Polski zachowało się ok. 50 d.p., które w większości są w ruinie lub zostały przebudowane na domy mieszkalne. Najbardziej interesujące znajdują się w: Krakowie, Łodzi, Gliwicach i Wałbrzychu.

Autor hasła: Jan Jagielski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem