burmistrz kahalny

prezes (przewodniczący) kahału (hebr. parnas ha-chodesz = „przewodniczący miesięczny”; łac. senior mensis) – w dawnej Rzeczpospolitej jeden z parnasów, sprawujący przewodnictwo wśród pozostałych seniorów oraz zarządu gminy, żydowskiego kwartału miasta; kontroler sądów kahalnych. Parnasi kolejno, co miesiąc, zmieniali się na tym stanowisku. Przed objęciem go parnas składał przysięgę, że będzie przestrzegał praw. To on zwoływał posiedzenia zarządu gminy, kierował finansami publicznymi, aprobując i kontrasygnując wydatki gminy, zaciągał w jej imieniu i płacił długi oraz sprawował pieczę nad wykonywaniem postanowień Sejmu Żydów Polskich (od 1623 – Sejmu Żydów Korony oraz Sejmu Żydów Litwy). Miał też znaczny wpływ w komisjach cenzorskich, zajmujących się rozpisywaniem wysokości podatków i opłat na poszczególne gminy. W miastach, w których obowiązywały ograniczenia dotyczące liczby mieszkańców żydowskich, b.k. przedkładał magistratowi spisy osób uprawnionych do zamieszkiwania w nich. Reprezentował gminę na zewnątrz (w ważnych sprawach w asyście dwóch parnasów) i był określany jako senior communitas judaeorum (łac., starszy gminy żydowskiej). W mniejszych gminach, jeśli nie było w nich rabina i trzech wykwalifikowanych sędziów (daj(j)an), b.k. zostawał członkiem kolegium sędziowskiego sądu duchownego (be(j)t din). Orzekał też w sądzie żydowskim świeckim, łącznie z pozostałymi parnasami bądź ławnikami, ale tylko w sprawach mniejszej wagi. (Zob. też seniorat ziemski i okręgowy)

Autorzy hasła: Anatol Leszczyński, Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem