brodzcy śpiewacy

(jid. broder-zinger) – określenie używane od połowy lat 50. XIX w. w odniesieniu do wędrownych trup śpiewaków ludowych, występujących po karczmach, początkowo w Galicji, na Bukowinie i na Zakarpaciu, a później w wielu miastach w kraju. Pierwszą taką grupę zorganizował D.B. Margulies z Podkamienia k. Brodów; inną, równie znaną – B.Z. Ehrenkranz ze Zbaraża, rozpoczynający karierę śpiewaczą od pisania pieśni. Z czasem śpiewacy ci utworzyli Żydowsko-Niemiecki Teatr Artystyczno-Śpiewaczy, którego impresariem został Chaim Bendł. Występowali we Lwowie, w karczmie Bombacha; śpiewali pieśni lud., chasydzkie, tańczyli, wystawiali jednoaktówki w języku jidysz, których autorów nie znamy (niektóre przypisuje się I. Grodnerowi). Autorem wielu nowych pieśni był Alik Cunajer, inne pisali Zbarażer i – uznany później za twórcę teatru żydowskiego – A. Goldfaden. Wśród odtwórców ról wyróżniali się Chune Sztrudler i Jona Rejzman. Przedstawienia cieszyły się wielką wśród Żydów popularnością. B.ś. wędrowali ze swymi przedstawieniami po kraju; w 1866-1868 występowali w Warszawie w teatrze letnim na Nalewkach. W przedstawieniach brali udział gościnnie występujący artyści z Wiednia i Żytomierza. Współcześnie b.ś. uważni są za inicjatorów odrodzenia starożydowskiej sztuki śpiewaczej. Ich występy, będące pierwszą formą przedstawień teatralnych (prócz okazjonalnie wystawianych purimszpilów), z którymi zawodowo związani byli śpiewający odtwórcy ról, uznawane są za prapoczątki współczesnego teatru żydowskiego.

Autor hasła: Zofia Borzymińska

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand