broda

(hebr. zakan; jid. bord). Noszenie zarostu na b. i nadawanie mu specyficznego kształtu było znakiem, który odróżniał wiele ludów antycznych od obcoplemieńców. Z tego najczęściej wywodzony był biblijny zakaz pewnych sposobów golenia i przycinania b. (Kpł 19,27 i 21,5). Według innych interpretacji, wiązał się on z odrzucaniem wszystkiego, co mogło przypominać kulty pogańskie. Toteż kapłanów obowiązywał surowy zakaz golenia brzegów b.; jej ścinanie mogło być natomiast znakiem żałoby, upokorzenia, czasem też częścią oczyszczenia (czystość rytualna). W Talmudzie zarost na twarzy mężczyzny uznano za dar Boży, odróżniający go od kobiety, i ozdobę oblicza; zaś jego usuwanie – za wystąpienie przeciw naturalnemu porządkowi rzeczy. W średniowiecznej Europie człowiek nie posiadający b. nie mógł np. zostać chaz(z)anem, a na jej obcięcie skazywano cudzołożników. Kabaliści przypisywali b. – podobnie jak włosom – mistyczne właściwości, co wraz z rozpowszechnieniem się wpływów ich nauk na wsch. kontynentu, przyniosło praktykę, zakazującą przycinania zarostu. Stanowiło to zaostrzenie przepisów halachy, zakazujących jego golenia przy użyciu ostrza (nożyczki mają dwa takie ostrza). W XIX w., m.in. pod wpływem chasydyzmu, noszenie b. stało się symbolem wierności tradycji, natomiast jej przycinanie i pielęgnowanie przed szabatem i świętami, uznawano za pobożną praktykę. (Por. pejsy)

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem