belfer

(jid.; od niem. Behelfer = pomocnik) – 1. określenie pomocnika (współpracownika) mełameda, prowadzącego cheder. Najstarsze informacje o b. w Rzeczpospolitej znajdowały się w dokumentach gminy krakowskiej, pochodzących z XVI-XVII w. Zazwyczaj zatrudniano ich w chederach, w których uczyły się najmłodsze dzieci (w wieku od 3 lat), wymagające więcej opieki i uwagi niż starsze, i gdzie była znaczna ich liczba. Do zadań b. należało przyprowadzanie uczniów do chederu, a potem odprowadzanie do domu, szczególnie uważne pilnowanie ich podczas przerw w nauce, itd. Działania zaborców, zmierzające do reformy szkolnictwa religijnego Żydów, doprowadziły do pewnego ograniczenia liczby uczniów w „klasach” chederowych; w 2. poł. XIX w. rzadko już było można spotkać placówki, w których kilku mełamedów równocześnie prowadziło zajęcia w jednej sali. Na przeł. XIX i XX w. instytucja b. należała już raczej do przeszłości. 2. Mianem b. określano też czasem nauczycieli (korepetytorów), dochodzących do uczniów, udzielających lekcji indywidualnie; niekiedy nazywano ich także mełamedami.

Autor hasła: Zofia Borzymińska

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand