baal ha-bajit

(l.mn. baale(j) bat(t)im; hebr., pan domu, gospodarz; jid. bałebos, l.mn. bał(e)batim) – określenie odnoszące się do żonatego mężczyzny, członka gminy żydowskiej, płacącego na jej rzecz podatki, w przeciwieństwie do pozbawionego zobowiązań młodzieńca (bachur). Stało się ono wyznacznikiem pozycji społecznej i związanych z nią przymiotów, a więc niezależności materialnej oraz uporządkowanego trybu życia, odpowiedzialności, dobroczynności itp., a w przypadku kobiety – dobrej pani domu, prowadzącej go zgodnie z nakazami Prawa. Gospodarskim córkom (jid. bałebosisze techter), tj. żydówkom z „dobrych domów” nie wypadało uczyć się rzemiosła lub iść na służbę, jednak w dobie gwałtownego rozwoju przemysłu na przeł. wieku XIX i XX często brały z fabryk pracę do domu, traktując to jako czasowe zajęcie, by dorobić do budżetu rodzinnego lub uskładać pieniądze na posag albo bilet do Ameryki. W języku jidysz określenie bałebos było synonimem ortodoksyjnej burżuazji. W polskim chasydyzmie grupę tę uważano za związaną szczególnie z dynastią cadyków z Aleksandrowa (por. Dancigerów ród; sztetł).

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand