ba(a)łakaben

(jid.; hebr. baale(j) kabin, dosł.: ludzie kalecy) – kalecy (okaleczeni) mędrcy, którzy – według opowieści z Tik(k)une(j) Zohar – mieli przebywać w odludnym miejscu, posiadać wielkie bogactwa i być niesłychanie gościnni. W XVII w. „kalekimi mędrcami” (hebr. kaw ha-talmudim) nazywano tych, którzy wraz z Sabatajem Cwi przeszli na islam. Porównywano ich do ludzi, którzy – wedle legendy talmudycznej – na dowód swego oddania Mesjaszowi (tj. Bar Kochbie) dawali sobie odciąć jeden z palców. Baale(j) kabin albo baale(j) mum nazywano też salonickich apostatów, zwłaszcza pochodzących z obozu Baruchji Ruso. Określenie to wskazywało zarówno na ich poświęcenie, jak i „niepełność”. Uważano, że żyją oni na pograniczu światów – starego, od którego nie mogą się wciąż jeszcze oderwać (choć porzucili już obowiązujące w nim przykazania) i nowego, którego prawa jeszcze w pełni nie poznali. Jedna z sabataistycznych legend opowiada o kalekich ludziach (hebr. ansze(j) kaw), czyli apostatach, którzy mieli ochrzcić się w państwie polskim (por. apostazja). Mają oni przebywać w Dolinie Chwały, choć nie byli w stanie przejść całej drogi zbawienia. Mogą pomóc innym, którzy kroczą ich śladami, ale sami także potrzebują pomocy i rady. U J. Franka często przyjmują cechy śląskich oraz morawskich skarbków i koboldów; pilnują potrzebnych Mesjaszowi dla spełnienia jego misji skarbów, ukrytych w górskich jaskiniach, mając przy tym nadzieję, że dzięki niemu zniknie ich kalectwo. Frank najczęściej przypominał o nich w kontekście własnych finansowych tarapatów i opowieściami o nich próbował podnieść na duchu swych stronników.

Autor hasła: Jan Doktór

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand