apikojres

(apikoros; jid.; od hebr. epikoros [z grec. epikoúreios] = epikurejczyk) – termin wywodzący się od imienia greckiego filozofa Epikura, którego zwolennicy m.in. występowali przeciw judaizmowi; po raz pierwszy pojawił się w Misznie; w literaturze rabinicznej stanowi odpowiednik określenia „heretyk” bądź „sceptyk”. A. czeka wieczne potępienie, zaś halacha zaleca wykluczenie go ze społeczności, a nawet zabicie lub nie ratowanie w razie niebezpieczeństwa. Termin ten w języku potocznym był często stosowany w okresie przemian kulturowych, zwłaszcza w XIX w. W stosunku do pierwszych zwolenników haskali ortodoksi używali go w znaczeniu: „niewierzący”, „bezbożnik”, „odszczepieniec”. Dla następnego pokolenia pojęcie to było już zabarwionym niechęcią odpowiednikiem „maskila”, „postępowca”, „zwolennika oświecenia”, a nieco później – także „asymilatora”. W 2. poł. XIX w. i później termin ten, używany w stosunku do ludzi związanych z ruchem odrodzenia narodowego oraz socjalistycznym, stał się synonimem słowa „nihilista”. W XIX i XX w., wraz z postępem procesów sekularyzacyjnych, określenie a. uległo dewaluacji, zachowując swą „diaboliczną” moc tylko w kręgach skrajnie zachowawczych.

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem