amulet

(hebr. kamea; jid. kameje). Noszenie różnego typu a. było bardzo rozpowszechnione wśród Żydów. A. miał chronić przed złymi mocami, od choroby, „złego oka” i demona Lilit, która najbardziej zagrażała rodzącej kobiecie i nowonarodzonemu dziecku. A. zawieszane w pokoju położnicy zawierały m.in. imiona praojców i pramatek, tekst Psalmu 121 (zw. w j. hebr. Szir ha-maalot = Pieśń podniesienia [stopni]; jid. Szir hamajles), fragment Księgi Wyjścia (22,18) oraz imiona trzech aniołów (Sanwi, Sansanwi, Samangelof; por. aniołowie). W Polsce często a. zawieszano dziecku na szyi. Na jego awersie umieszczano hebrajskie litery he lub szin (czasami całe słowo hebr. Szad(d)aj = Wszechmocny), symbolizujące Boga, albo wypisywano imiona aniołów, ozdabiano wyobrażeniami menory, Gwiazdy Dawida, znakami zodiaku, a na rewersie – pod dwoma rybami – zamieszczano tekst modlitwy: „Niechaj to dziecię wyrośnie do nauki, do ślubu i do dobrych uczynków. Oby było wolą Twoją, Wiekuisty Boże nasz i Boże ojców naszych, abyś uchronił dzieci ludu Twego od „złego oka”, aby nie wtargnął do nich dyfteryt, abyś wychował je dla Zakonu Swojego w miłosierdziu Twoim Amen”. A. bito w metalu, wycinano z papieru, spisywano na pergaminie i chowano do ozdobnych kasetek; jako a. służyły też różnego rodzaju monety, poświęcone przez cadyka. Sporządzaniem a. zajmowali się rabini i cadycy; na ziemiach polskich szczególnie zasłużył się w tej dziedzinie Jonatan Eibe(n)schütz. (Zob. też: anagram; Eliasz, prorok; chamsa; s(e)gul(l)a)

Autor hasła: Magdalena Sieramska

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand