akademia [talmudyczna] w Jawne

(grec. Jamnia) – ośrodek życia religijnego, politycznego i kulturalnego Żydów w okresie od upadku Drugiej Świątyni Jerozolimskiej (70 n.e.) do wybuchu powstania Bar Kochby (132 n.e.), położony w płn. części terytorium Judy, na zachód od Jerozolimy. W 69 n.e. osiedlił się tam Jochanan ben Zak(k)aj, uważający że najważniejszym zadaniem uczonych powinno być ocalenie religii, m.in. poprzez uporządkowanie i systematyzację całej spuścizny literackiej poprzednich pokoleń. Zgromadził on wokół siebie innych mężów uczonych w Prawie i uczniów, którzy wraz z nim podjęli prace nad tym dziełem. Ich zasługą m.in. było ustalenie kanonu Biblii Hebrajskiej oraz liturgii modlitw. Z grona uczonych wyłoniono radę, która zastąpiła zlikwidowany przez Rzymian sanhedryn; m.in. co roku ustalała ona daty kalendarza żydowskiego oraz podejmowała decyzje w kwestiach religijno-prawnych. Wraz z upływem lat, przekształciła się w sanhedryn sensu stricte. Pełniła rolę władzy, stanowiła najwyższy autorytet, uznawany przez Żydów na całym świecie. Jej przewodniczący nosił miano nasiego. Aż do końca V w., kiedy to w Palestynie zniesiony został patriarchat, Rzymianie traktowali go, jako najwyższego zwierzchnika i patriarchę wszystkich Żydów w imperium. A. [t.] w J. stanowiła dobrze zorganizowany, autonomiczny i sprawny rząd, kierujący sprawami nie tylko religijnymi, ale także świeckimi Żydów (zarówno publicznymi, jak i prywatnymi, cywilnymi i karnymi). Raban Gamaliel z Jawne przywracając system sądowy, uznał zgromadzenie uczonych z Jawne za najwyższy trybunał. (Zob. też Tory nauczanie)

Autor hasła: Zofia Borzymińska

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand