Żydowskie Towarzystwo Krzewienia Sztuk Pięknych w Warszawie

(jid. Jidisze Gezełszaft cu Farszprejtn Kunst) (ŻTKSP) – organizacja utworzona w 1923 w Warszawie. Długoletnim jej prezesem był J. Appenszlak, a potem A. Markowicz. Powstanie ŻTKSP poprzedziła działalność Komitetu do Spraw Sztuki Żydowskiej (Komitetu Żydowskiej Wystawy Sztuki), który w 1921-1923 zorganizował 6 wystaw artystów żydowskich. W 1923-1939 ŻTKSP urządziło ok. 40 wystaw zbiorowych i ok. 25 indywidualnych artystów żydowskich (m.in. M. Minkowskiego, F. Frydmana, Z. Menkesa, W. Wachtla, A. Herszafta, J. Adlera, N. Szpigla), w tym także twórców z zagranicy (m.in. M. Katza, S. Stückgolda). Organizowało doroczne Salony: Wiosenny i Zimowy. Wystawy ŻTKSP były pokazywane także w innych miastach, m.in. w Wilnie, Łodzi, Lublinie. ŻTKSP działało również w Krakowie (od 1929/1930 do 1931, przew. – A. Markowicz), Radomiu, Wilnie i Łodzi. Prowadziło szeroką działalność oświatową, organizując odczyty, wieczory plastyczne, konkursy i bale sztuki żydowskiej. Przez całe dwudziestolecie międzywojenne ŻTKSP borykało się z kłopotami finansowymi oraz brakiem stałego lokalu wystawienniczego, co utrudniało jego działalność. Po przerwie, przypadającej na okres II wojny światowej, wznowiło działalność w 1946. Głównymi animatorami jego odrodzenia byli: J. Sandel i N. Rapaport. Jego celem – oprócz organizowania wystaw i wspierania materialnego artystów – było ocalenie zachowanych dzieł sztuki artystów żydowskich oraz zbieranie wiadomości o losach artystów, którzy zginęli w czasie wojny. W 1946-1949 zgromadzono ok. 1 tys. eksponatów. W 1948 w salach ŻIH zorganizowano wielką wystawę Żydowscy artyści plastycy, męczennicy niemieckiej okupacji w Polsce w 1939-1945. W następnym roku pokazano wystawę Uratowane dzieła artystów żydowskich. W 1950, uchwałą CKŻP, utworzona przez ŻTKSP Galeria Sztuki została przekazana do zbiorów Muzeum Żydowskiego Instytutu Historycznego, a ŻTKSP – rozwiązane. (Zob. też: Acker Julia; Berlewi Henryk; Blaufuks Arnold; Centnerszwerowa Stanisława; Chaimowicz Henryk; Chajfec Leon; Cukierman Bencjon; Cytryn Henryk; Eljowicz Maksymilian; Feuering Maksymilian; Gotlib Henryk; Guterman Abraham; Hanft Chaim; Klar Artur; Korzeń Natan; Kowner Józef; Müller Szymon; Mundlak Regina; Ostrzega Abraham; Pilichowski Leopold; Reif Mieczysław; Rolnicki Bernard; Rozaniecki Ozjasz; Tyber Chaim Nysen; Tykociński Izrael; Weintraub Władysław; Wermus Jehuda)

Autor hasła: Renata Piątkowska

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand