Żydowski Komitet Narodowy (ŻKN)

tajna organizacja polityczna w getcie warszawskim, jednocząca – od końca października 1942 – partie: Ogólnych Syjonistów, PS-L, PS-P oraz PPR (występująca – dla kamuflażu przed AK, niechętną komunistom, jako Lewica Związkowa), a także organizacje młodzieżowe: He-Chaluc, Dror, Ha-Szomer ha-Cair. Udział tych ostatnich był wyrazem rosnącej roli młodzieży, tworzącej trzon ŻOB w życiu politycznym getta. We władzach ŻKN znaleźli się: I. Cukierman, Menachem Kirszenbaum i J. Morgenstern. Celem powołania ŻKN było przyciągnięcie do „pierwszej ŻOB” ugrupowań niechętnych walce zbrojnej (do czasu Wielkiej Akcji) oraz objęcie kontrolą organizacji bojowej, tak, aby decyzja o zbrojnym oporze podejmowana była przez ośrodek polit., nie zaś wojskowy. Ostatecznym impulsem utworzenia ŻKN była decyzja władz polskiego podziemia, gotowych do podjęcia rozmów jedynie z reprezentacją ogółu żydowskiego społeczeństwa, zaś negocjacje z przedstawicielem Referatu Żydowskiego Komendy Głównej AK podjęła ŻOB samodzielnie. Ponieważ do ŻKN nie przystąpił Bund, pryncypialnie nie akceptujący programu syjonistów, dla osiągnięcia jedności – jako nowe ciało – utworzono Komisję Koordynacyjną; faktycznie rozmowy prowadzone były osobno przez reprezentantów ŻKN, Bundu i ŻOB. A. Berman, przedstawiciel ŻKN na rozmowy z pol. podziemiem, wszedł z skład prezydium Żegoty. Po upadku powstania w getcie warszawskim ŻKN organizował pomoc Żydom w obozach pracy, partyzantce i ukrywającym się; w 1944 wydał jednodniówkę „Głos z Otchłani”. (Zob. m.in. Pacanowska Rachela Lea) PS

Autor hasła: Paweł Szapiro

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem