Żydowska Rada Narodowa

(hebr. Waad Leumi) – w zamierzeniu miała być organem przedstawicielskim społeczności żydowskiej, stanowiąc kontynuację Tymczasowej Żydowskiej Rady Narodowej; zmiana nazwy wynikała z tendencji do uzurpowania sobie przez nią roli głównej reprezentacji Żydów w Polsce. Liczne zajścia antyżydowskie na Kresach Wschodnich spowodowały, że Ż.R.N. utworzyła swe sekretariaty w Białymstoku, Brześciu n. Bugiem i Równem, a następnie podsekretariaty w wielu miastach powiat., m.in. w Grodnie, Baranowiczach, Pińsku, Ostrogu, Kowlu i Chełmie. Miały one udzielać pomocy prawnej miejscowej ludności żydowskiej oraz podejmować interwencje w jej obronie. Ze względów finansowych, sekretariaty prowincjonalne zostały zlikwidowane w lipcu 1924. W końcu 1920 przy Ż.R.N. powstała także sekcja do spraw emigracji i reemigracji (por. emigracja Żydów z Polski), która miała tworzyć Komitety Pomocy Uchodźcom z Ukrainy i Rosji. Prowadzono też akcję pomocy dla Żydów w Rosji (m.in. wysyłkę paczek żywnościowych). Przed wyborami do sejmu w 1922 Ż.R.N. rozwiązała się, gdyż planowano, że wejdą do niej Żydzi, którzy zbiorą nie mniej niż 5 tys. głosów, przez co zrealizowany zostałby postulat wyłaniania jej w powszechnych, demokratycznych wyborach. Projekt ów został storpedowany przez partie polityczne opozycyjne do syjonistów, w efekcie czego cała koncepcja Ż.R.N. załamała się, a jej posłowie i senatorzy weszli do Koła Żydowskiego. W wyborach 1922 do sejmu I kadencji pod egidą Ż.R.N. startował blok wyborczy z Królestwa Polskiego i Kresów, obejmujący większość partii syjonistycznych, Agudat Israel i Centralny Związek Kupców, wspierający Blok Mniejszości Narodowych. Właściwie idea Ż.R.N. później wyraźnie straciła na znaczeniu, choć mimo to pozostawała w dalszym ciągu aktywnym elementem życia politycznego. Pod jej egidą wprowadzano przedstawicieli syjonistów do rad i zarządów wielu gmin żydowskich. Poza tym, była ona hasłem, pod którym próbowano jednoczyć rozdrobniony ruch syjon. (np. w 1924 z inicjatywy I. Schwartzbarta), bądź posługiwano się nim w celu uzyskania większych wpływów politycznych (np. grupa związana z I. Grünbaumem w maju 1928). Parlamentarzyści Ż.R.N. złożyli ogółem ok. 200 interpelacji i zapytań oraz 39 wniosków. Ż.R.N. wydawała sprawozdania ze swej działalności: w 1921 w języku polskim (t. 1) oraz w 1922-1923 w języku jidysz (t. 1-3). (Por. też: Rotenstreich Efraim Fiszel; Tymczasowa Reprezentacja Żydostwa Polskiego)

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem