Związek Partyzantów Żydów (ZPŻ)

żydowska organizacja kombatancka, powołana 19 XI 1944 przez zebranie założycielskie w Lublinie, zrzeszająca byłych członków leśnych oddziałów partyzanckich oraz „uczestników walk w gettach i obozach”. Od listopada 1944 ZPŻ miał dwa miejsca w CKŻP, a jego przewodniczący, Gustaw Alef Bolkowiak (właśc. Alef Gutman; po nim funkcję tę pełnili Feliks Margulis i G. Smolar), był członkiem prezydium tejże organizacji. Od I 1945 działalność ZPŻ opierała się na dotacjach CKŻP. Jego liczebność nie przekraczała 1 tys. członków. Od początku swego istnienia, ZPŻ deklarował całkowite oddanie władzom komunistycznym oraz wrogość wobec wszelkiej wobec nich opozycji (włącznie z AK i „londyńskim podziemiem”). Choć większość członków tej organizacji była bezpartyjna, to jednak główną rolę w niej grali członkowie PPR (potem PZPR). Z inicjatywy zarządu ZPŻ, w 1947 został powołany Związek Żydów Uczestników Walki z Faszyzmem, który miał zjednoczyć w jednej organizacji kombatanckiej byłych członków ruchu oporu i zdemobilizowanych żołnierzy. Jego zjazd założycielski odbył się w Warszawie 20 IV 1947. Nowa organizacja przejęła agendy ZPŻ, jednak często nadal występowała pod nazwą ZPŻ. Liczyła ok. 5 tys. członków. W 1949 weszła do Związku Bojowników o Wolność i Demokrację. (Zob. też: Farejnikte Partizaner Organizacje; obozy rodzinne; Związek Żydów Uczestników Walk o Niepodległość Polski)

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem