Ziemba Menachem

zw. od nazwy dzielnicy Warszawy Menachemem Pragierem (Pragerem) albo Gaonem z Warszawy (1883 Warszawa – 1943 tamże) – rabin, działacz Agudy, autor dzieł religijnych. Pochodził z ubogiej rodziny chasydzkiej. Był zwolennikiem cadyka z Góry Kalwarii (Alterów rodzina). Uwolniony – dzięki ożenkowi – od kłopotów materialnych, całkowicie poświęcił się studiom. Po śmierci teścia (1917) próbował – bez powodzenia – prowadzić jego interesy. W 1935 został jednym z warsz. rabinów. Studia prowadził wraz z niewielką grupą studentów. Dążył do połączenia dialektycznej metody analizy (wolnej od pilpulu), charakterystycznej dla tradycji Żydów polskich, z logiczno-analityczną, związaną z kręgami jesziw litewskich. W okresie międzywojennym uważany był za jednego z najwybitniejszych myślicieli żydowskich w Polsce. Działał w Agudzie, m.in. jako sekretarz Moecet G(e)dole(j) ha-Tora (Rada Rabinów, będąca najwyższym autorytetem w sprawach halachicznych). Był autorem licznych dzieł, m.in. Tosafot Chajim (1921), kompendium poświęconego trzydziestu dziewięciu rodzajom pracy, których wykonywanie jest zakazane w szabat; oraz laureatem nagrody Żydowskiej Gminy Wyznaniowej w Warszawie za rozprawę o Majmonidesie. Ogółem opublikował 20 prac, wiele in. pozostawił w rękopisach (w tym cztery tomy responsów i liczący przeszło 1 tys. stron komentarz do TJ). Od 1930 współpracował z „Degel ha-Tora”, czasop. wydawanym przez rabiego Menachema Kaszera, a po wyjeździe tegoż do Stanów Zjednoczonych był wydawcą dwóch ostatnich numerów pisma. Pragnąc pozostać w Warszawie, niedaleko swego cadyka, nie przyjął proponowanego mu stanowiska rabina w Jerozolimie. Podczas II wojny światowej w getcie warszawskim był członkiem rabinatu. Odrzucił propozycję pomocy w uratowaniu się z getta w ostatnim okresem jego istnienia.

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand