Zeitlin (Cejtlin; Cajtlin) Hilel

(1872 Korma, gub. mohylewska – 1942 Warszawa? Treblinka?) – myśliciel, pisarz, krytyk literacki, publicysta; ojciec Arona Z.Elchanana Z. Został wychowany i wykształcony w środowisku związanym z ruchem CHABAD; w dziedzinie nauk świeckich był samoukiem. Po szoku, jakim był dla niego pogrom w Kiszyniowie (1903), zmienił swą orientację z syjonistycznej na terytorialistyczną (terytorializm). Zwrócił się wówczas ku judaizmowi ortodoksyjnemu. Przeniósł się najpierw do Wilna (wydawał tam czasopismo „Ha-Zman”), potem do Warszawy (1906), gdzie współpracował z dziennikami „Hajnt” i „Der Moment” oraz prowadził salon literacki przy ul. Śliskiej. Rozczarowany do kultury świeckiej, pisał z pasją o religii (w językach hebr. i jidysz). Swym tęsknotom religijnym dał wyraz m.in. w dziele Machszawa we-szira (t. 1-2, 1911-1912). Akcentował mistyczne wątki w judaizmie, oponując przeciw próbom jego zracjonalizowania, m.in. w Der alef-bejs funem jidntum (jid., Podstawy żydowskości, 1922). Przełożył Sefer ha-Zohar na język hebrajski, opatrując ją komentarzem (drukiem ukazało się tylko wprowadzenie do tego dzieła). Wywierał wielki wpływ na żydowską inteligencję. W jego kręgu pojawiali się zarówno chasydzi, jak i misnagdzi, pisarze, politycy wszelkich niemal kierunków, przyciągani przez osobowość tego nowoczesnego „proroka”. To on wprowadził myśl chas. na tory nowoczes. literatury i publicystyki żydowskiej. Podczas II wojny światowej w getcie warszawskim kontynuował pracę literacką (m.in. przełożył na język jidysz Psalmy), lecz jego rękopisy zaginęły. Podczas Wielkiej Akcji, w lipcu 1942 (bądź 11 IX t.r.) w tałesie udał się na Umschlagplatz i tam prawdopodobnie został zastrzelony przed wejściem do wagonu (niektóre źródła podają, że zginął dopiero w Treblince).

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Hilel Zeitlin - Zeitlin (Cejtlin; Cajtlin) Hilel - Polski Słownik Judaistyczny
Hilel Zeitlin (kliknij, aby powiększyć)

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem