Zeitlin (Cejtlin; Cajtlin) Aron

(1889 Uwarowicze – 1976 Stany Zjednoczone) – pisarz, publicysta, piszący w językach hebrajskim i jidysz; syn Hilela Z.; brat Elchanana Z. Młodość spędził w Homlu, Wilnie i Warszawie, gdzie ukończył gimnazjum oraz podjął studia (wkrótce przerwane). Debiutował wierszami i esejami, pisanymi w języku hebrajskim. W języku jidysz debiutował tomem wierszy i poematem Metatron (1922). Początkowo był związany z grupą neorenesansu religijnego, nawiązującą do mistyki i idealizującą tradycyjne życie żydowskie, próbując także stylizacji języka i formy wypowiedzi na modłę osiemnastowieczną. W latach 30. XX w. nawiązał dialog z nowymi trendami poetyckimi, skłaniając się ku ideałom „sztuki dla sztuki” oraz „czystej formy”. Wówczas to występował na łamach wydawanego przez siebie w języku jidysz miesięcznika „Globus” (m.in. opublikował w nim swoje „misterium” pt. Esterke, 1932) przeciwko „upolitycznianiu” literatury i próbom jej zdominowania przez komunistów i bundowców (Bund). Poza tym, w 1922-1923 był współwydawcą czasopism dla dzieci „Szibolim” (hebr., Kłosy), założycielem i redaktorem pisma „Der Griner Błat” (jid., Zielony Liść [Zielona Gazeta]), a od 1926 – redaktorem literackim dziennika „Unzer Ekspres”. Był również autorem kilku dramatów w języku jidysz: Jakob Frank (1929), Brenner (1929) oraz In kejnems łand (jid., W nieludzkim kraju), wystawionego w 1938, będącego proroczą wizją nadchodzącego „czasu pogardy”. W 1939, na zaproszenie M. Schwartza, wyjechał do Nowego Jorku. Współpracował tam z „Jewish Morning Journal” i wykładał literaturę hebrajską w Jewish Theological Seminary of America, odgrywając ważną rolę nie tylko w życiu literackim Żydów amerykańskich. Wiersze zebrane Z. ukazały się w trzech tomach (t. 1-2, 1947; t. 3., 1957).

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand