Zamenhof Ludwik (Lazar)

pseud. Doktoro Esperanto [Mający Nadzieję] (1859 Białystok – 1917 Warszawa) – lekarz, poliglota, twórca międzynarodowego języka esperanto. Był synem i wnukiem nauczycieli języka niemieckiego i francuskiego; jego dziadek, Fabian Z., należał do protagonistów haskali wśród Żydów białostockich. Z. w 1873 przeniósł się wraz z rodzicami do Warszawy, gdzie ojciec uczył w szkołach rządowych oraz w Instytucie Weterynaryjnym. W 1884/1885 Z. otrzymał dyplom lekarza. Praktykował jako okulista. Zainteresowania językoznawcze zainicjował młodzieńczymi próbami opracowania gramatyki języka jidysz. Ożywiony ideami humanistycznymi pokojowego współżycia i porozumienia między narodami, podjął dzieło opracowania międzynarodowego języka, opartego na źródłosłowach funkcjonujących w językach europejskich (zwł. germańsko-romańskich), publikując jego pierwszy podręcznik Lingvo internacia w 1887, co zapoczątkowało ogólnoświatowy rozwój ruchu esperanckiego. Później opracował też antologię literacką przekładów na esperanto Fundamenta krestomatio… (1904). (Charakterystyczne jest, że w Niemczech hitlerowskich, w 1936, Martin Borman – szef sztabu Rudolfa Hessa, zastępcy Führera – podpisał dekret o zakazie posługiwania się esperanto zw. „sztucznym językiem”.) Z. ożywiały także idee syjonizmu. Należał do współtwórców pierwszego warszawskiego kółka syjonistycznego Chowewej Syjon, wchodząc do warszawskiego komitetu wykonawczego tego ruchu. Publikował też na łamach czasopisma „Ha-Cefira”. Miał nadzieję, że esperanto stanie się językiem wszystkich Żydów osiedlających się w Palestynie, co okazało się mrzonką, wobec ruchu odrodzenia języka hebrajskiego, któremu przewodził Eliezer ben Jehuda. Z. był też zaangażowany w projektowanie reformy judaizmu w duchu tzw. hillelizmu, inspirowanego postacią Hillela I. Opublikował w języku rosyjskim broszurę O gillelizmie (1901), snując program sprowadzenia judaizmu do czystego monoteizmu, którego podstawą miały być jedynie nakazy miłości i braterstwa ludzi. Grupa ta miała nie odcinać się od praw i obyczajów żydowskich mających starożytny rodowód, ale traktować je jako element tradycji, a nie religijnego nakazu. Z. został pochowany na cmentarzu żydowskim w Warszawie przy ul. Okopowej. Na jego grobie stanął pomnik dłuta rzeźbiarza, Mieczysława Lubelskiego.

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Ludwik Zamenhof - Zamenhof Ludwik (Lazar) - Polski Słownik Judaistyczny
Ludwik Zamenhof (kliknij, aby powiększyć)

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem