Wissenschaft des Judentums

(od niem. określenia – „wiedza judaistyczna” i od tytułu czasopisma – „Zeitschrift für die Wissenschaft des Judentums”, wydawanego od 1822), nazywany też Chochmat Israel (hebr., Mądrość Izraela) – ruch naukowy rozwijający się głównie w środkowej i wschodniej Europie, zainicjowany przez przedstawicieli drugiego pokolenia berlińskiej haskali w latach 20. i 30. XIX w. Na jego genezę złożyły się wpływy haskali, reformy judaizmu (por. judaizm reformowany) oraz prądów emancypacyjnych (emancypacja). Jednak w ruchu tym uczestniczyło także wielu ortodok. uczonych. Badacze z kręgu W. des J. stawiali sobie za cel wprowadzenie do badań krytycznych i współczesnej metodologii, opartej głównie na wzorach XIX-wiecznej nauki niemieckiej. Jednym z najważniejszych jego centrów były Niemcy, z Berlinem i Wrocławiem (z Jüdisch-Theologisches Seminar in Breslau, od 1854), a następnie Francja, Anglia, Włochy i Stany Zjednoczone. Uczestnictwo Żydów polskich przyniosło ważny wkład w rozwój W. des J. W okresie działalności pierwszego pokolenia badaczy wśród czasopism promujących ruch znajdujemy także m.in. hebrajskie periodyki z kręgu oddziaływania haskali: „Kerem Chemed” (wychodzący w Galicji w 1833-1856) i „Pirche(j) Cafon” (Wilno 1841, 1844). Z czasem, sposób widzenia przeszłości przez pryzmat wielkich wydarzeń i postaci historycznych, lansowany przez przedstawicieli tego ruchu, stał się anachroniczny wobec postępu nauk społ. i nowych prądów, nurtujących społeczność żydowską pod koniec XIX i na pocz. XX w. Jednak W. des J. zainicjował nowożytne badania historii Żydów oraz stworzył dla nich podstawy w postaci stowarzyszeń naukowych, seminariów rabinackich, czasopism itd. (Por. też: monografiści hebrajscy; Chajes Cwi Hirsz; Frankel Zachariasz; Graetz Heinrich; Krochmal Nachman; „Monatsschrift für Geschichte und Wissenschaft des Judentums”; Rappaport Salomon Juda Lejb; Zunz Leopold).

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem