Trunk Jechiel Izajasz (Jezajasz; Jeszaja)

(1887 Osmolin – 1961 Nowy Jork) – pisarz i eseista, piszący w języku jidysz; prawnuk Izraela Joszuy T. Pochodził z zamożnej chasydzkiej rodziny. Mieszkał w Łodzi, a potem w Warszawie. Związany był z kręgiem I.L. Pereca. Debiutował w 1908 esejami dotyczącymi kabały, krytyki literackiej. Wraz z żoną, Chaną Prywes, wnuczką „króla żelaza” – Izajasza Prywesa – wiele podróżował po Europie i Bliskim Wschodzie. Okres I wojny światowej spędził w Szwajcarii, po czym powrócił do Łodzi. Pracował w firmie włókienniczej. Pisał o ideologii Bundu, do którego wstąpił w 1923. Od 1925 mieszkał w Warszawie. W latach 30. piastował funkcję prezesa Żydowskiej Sekcji PEN-Clubu. W pierwszych dniach września 1939, wraz z rodziną, wyjechał z Warszawy, kierując się na wschód. Do wiosny 1940 pracował w JIWO w Wilnie. Potem – przez Japonię – w 1941 dotarł do Nowego Jorku. Najważniejsze swe prace poświęcił dziejom i krytyce literatury jidisz: Idealizm un naturalizm in der jidiszer literatur (Idealizm i naturalizm w literaturze żydowskiej, 1927), a zwł. twórczości Szolema Alejchema Szołem Ałejchem (1937), TeWje Milchiker (Tewje Mleczarz, 1939), TeWje un Menachem Mendł in jidiszn wełt-gojrł (Tewje i Menachem Mendel w żydowskim losie świata, 1944). T. był znanym i cenionym nowelistą, jednak za najciekawsze jego dokonanie w dziedzinie prozy uznawany jest szeroko nakreślony obraz życia żydowskiego Pojłn (Polska, t. 1-7, 1944-1953; w języku polskim – Pojln. Obrazy i wspomnienia z Łodzi, Łódź 1997 i Moje życie wpisane w historię Żydów w Polsce, Warszawa 1997). Do folkloru żydowskiego powrócił w cyklach nowel: o Herszełe Ostropolerze Der frejłechster Jid in der wełt (Najweselszy Żyd na świecie, 1953) oraz o Żydach z Chełma Chełmer chachomim (Mędrcy z Chełma, 1951).

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand