Toeplitz Teodor

(1793 Warszawa – 1838 tamże) – jeden z przedstawicieli pierwszego pokolenia warszawskiej finansjery żydowskiej z pocz. XIX w.; kupiec, właściciel domu ekspedycyjnego „T. Toeplitz”, wydawca, członek warszawskiego Dozoru Bóżniczego; syn Szymona Samuela T. (1793-1838), osiadłego w Warszawie w 2. *poł. XVII w.; ojciec Henryka T.; spokrewniony z Leonem i Henrykiem Konitzami (Konicami), poprzez małżeństwo swego syna, Bonawentury (1831-1905), którego kilkoro dzieci zmieniło wyznanie (Teodor T. [1875-1937], działacz socjalistyczny i radny m. Warszawy, oraz Józef Leopold T. [1866-1937], dyrektor naczelny Banca Commererciale Italiana); oraz skoligacony z rodziną Bergsonów, przez małżeństwo swej bratanicy, Stefanii T., z Józefem Bergsonem. T. był zwolennikiem postępu i oświecenia żydowskiego. W 1825 wszedł w skład Izby Doradczej Komitetu Starozakonnych w Królestwie Polskim. Jako jeden z nielicznych Żydów, uznany za spełniającego wymagane kwalifikacje (majątkowe i kulturowe), uzyskał od cara na pocz. lat 30. XIX w. przywilej nabywania dóbr na własność (w związku z tym, swego syna, Henryka, posłał na studia do Instytutu Agronomicznego w Marymoncie pod Warszawą). Zachęcony przez Mojżesza Tanenbauma, w trosce o rozwój oświaty i postępu Żydów w Królestwie Polskim, zainwestował kilkanaście tysięcy rubli w wydanie popularnego już od lat na Zachodzie niemieckiego przekładu Pięcioksięgu, dokonanego przez M. Mendels(s)ohna, wraz z komentarzami (1836). Publikacja ta spotkała się z bardzo nieprzychylnym przyjęciem ze strony sfer ortodok., za to cieszyła się wielkim powodzeniem wśród zwolenników haskali.

Autor hasła: Zofia Borzymińska

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Teodor Toeplitz - Toeplitz Teodor - Polski Słownik Judaistyczny
Teodor Toeplitz (kliknij, aby powiększyć)

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand