Tenenbaum (Tamaroff) Mordechaj

(1916 Warszawa – 1943 Białystok) – działacz podziemia w gettach w okresie Holokaustu, przywódca powstania w getcie białostockim. Studiował semitystykę na UW. W 1935 wstąpił do organizacji młodzieżowej Frajhajt, związanej z PS. Od 1938 należał do CK „He-Chaluc”. Po wybuchu II wojny światowej znalazł się w Wilnie. Należał do grupy twórców podziemia zarówno podczas okupacji sowieckiej, jak i niemieckiej, będąc przedstawicielem Dror he-Chaluc. Podróżując po „stronie aryjskiej”, używał dokumentów na nazwisko Tamaroff i podawał się za Tatara. W 1942 – poprzez Białystok – powrócił do Warszawy. Wieści przywiezione przez niego ze wschodu odegrały pewną rolę w aktywizacji młodych działaczy podziemia. T. wszedł do kierownictwa sekcji bojowej w zdominowanym przez komunistów Bloku Antyfaszystowskim, a następnie stanął na czele równoległej jego organizacji wojskowej, związanej z żydowskimi organizacjami młodzieżowymi. Jeździł także z misjami do Białegostoku i wydawał podziemne pisemko. W listopadzie 1942 wyjechał na stałe do Białegostoku, gdzie działał na rzecz scalenia organizacji podziemnych; doprowadził do powstania tzw. Bloku B. Był także twórcą podziemnego archiwum getta, na wzór stworzonego w Warszawie przez E. Ringelbluma i jego współpracowników (Archiwum Ringelbluma). Materiały ukryte poza gettem przetrwały wojnę. Po akcji deportacyjnej w lutym 1943, w lipcu tegoż roku doprowadził do połączenia wszystkich zbrojnych organizacji podziemnych i stanął na ich czele. Dowodził powstaniem w getcie białostockim. Po wyczerpaniu amunicji prawdopodobnie popełnił samobójstwo, wraz ze swym zastępcą, D. Moszkowskim. Pozostawił po sobie dziennik, wydany pt. Dafim min ha-dleka (hebr., Kartki z pożogi, 1948).

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem