Tanchuma

tanchuma – tytuł nadawany kilku kompilacjom midraszy (typowi kompilacji) do Pięcioksięgu, pochodzący od palest. amoraity, Tanchumy bar Abby (IV w.), często w nich wspominanego (być może kolekcja jego hag(g)ad stała się podstawą do opracowania pierwszej takiej kompilacji). Liczne rękopisy noszą taką nazwę i część z nich pod nią została wydana. Posiadają one pewne elementy wspólne, jednak nie można jednoznacznie stwierdzić, że pochodzą z pewnych wspólnych źródeł czy też że pierwotnie istniał jakiś jeden tekst, z którego one wszystkie się wywodzą. Typologia t. obejmuje: 1. tzw. Tanchuma A, który jest prawdopodobnie jednym z najstarszych zbiorów midraszy, cytowany przez TB, skompilowany w V w.; 2. tzw. Midrasz Jelamdenu Rabenu, zw. też Tanchuma B, którego nazwa pochodzi od słów rozpoczynających poszczególne jego części: „Jak nasi Mistrzowie nas uczą”, cytowany przez średniowieczne źródła (por. Pesikta Rabati); nie stanowi jednak jednego, kompletnego tekstu dzieła; 3. Midrasz Tanchuma, zw. też Tanchuma C, który jest wersją tekstu, opartą na rękopisie z Oxfordu, różniącą się w wielu miejscach od pozostałych. Podobnie jak Midrasz Raba, T. zawiera homiletyczne omówienie tygodniowych czytań Biblii, lecz tylko Ksiąg Rodzaju i Wyjścia oraz dużych partii Ksiąg Kapłańskiej, Liczb i Powtórzonego Prawa (por. Tory czytanie). Homiletyczna interpretacja wielu wersów biblijnych związana jest z mesj. nadziejami na wyzwolenie, przepowiedziane przez proroków. Ważnym etapem badań nad T. była edycja tekstu, oparta na wielu rękopisach, ze wstępem krytycznym, dokonana przez S. Bubera i wydana w Wilnie w 1886.

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand