Tablice Dziesięciorga Przykazań

Tablice Przymierza (hebr. Szne(j) Luchot ha-Brit = Dwie Tablice Przymierza [Świadectwa]); Tablice Prawa (hebr. Szne(j) Luchot ha-Edut = Dwie Tablice Przykazań) – kamienne tablice o wymiarach 6 x 6 x 3 kubity (1 kubit = 55 lub 45 cm), na których – zgodnie z tradycją żydowską – palcem Bożym miało zostać wyryte Dziesięcioro Przykazań, otrzymane przez Mojżesza od Pana na górze Synaj (por. mat(t)an Tora). Wkrótce jednak Mojżesz – na widok Izraelitów oddających się bałwochwalstwu (por. złoty cielec) – roztrzaskał je. Odnowienie Przymierza ludu Izraela z Bogiem nastąpiło przez wezwanie Mojżesza do wykucia nowych tablic. Wstąpił on ponownie na Synaj i tam, poszcząc przez 40 dni, „napisał na tablicach słowa Przymierza – Dziesięć Słów”, a następnie przyniósł je ludowi Izraela dziesiątego dnia miesiąca tiszri (Jom Kipur). Owe tablice zostały potem złożone w Arce Przymierza, która była przechowywana w Świątyni Jerozolimskiej, wzniesionej przez króla Salomona, aż do czasu zniszczenia jej przez Babilończyków w 586 p.n.e. W literaturze rabinicznej, a zwłaszcza w midraszach, T.D.P. nadawano znaczenie ważnego symbolu. Miały one zawierać całość Prawa Pisanego, w tym Sześćset trzynaście nakazów i zakazów. Legendy midraszowe zawierały rozmaite szczegóły dotyczące ich opisu, materiału i sposobu wykonania, rodzaju użytych liter, ich cudownej natury itp. Rozważano też problem identyczności inskrypcji zawartych na pierwszych i drugich T.D.P.; pierwsze miały zawierać tekst podany w biblijnej Księdze Wyjścia (20); drugie – tekst przytoczony w Księdze Powtórzonego Prawa (5). Snuto opowieści o tym, jak zostały uratowane i zabrane przez wygnańców prowadzonych przez Babilończykow do niewoli (niewola babilońska). W późnym średniowieczu T.D.P. zaczęły pełnić funkcję symbolu religii żydowskiej. W XIX w. ich wyobrażenie coraz częściej pojawiało się w zewnętrznej dekoracji synagog, na przedmiotach rytualnych i w sztuce żydowskiej, zwłaszcza w dekoracji aron (ha-)kodesz. Najczęściej towarzyszyły im strzegące ich po bokach lwy Judy. Tradycyjnie T.D.P. miały kształt prostokątów, zwieńczonych łukami, z wyrytymi dziesięcioma pierwszymi literami alfabetu hebrajskiego, które zarazem są odpowiednikami liczb od 1 do 10 bądź odpowiadającymi im liczbami rzymskimi, albo też z pierwszymi słowami poszczególnych przykazań. (Zob. też: naród wybrany; Prawo Mojżeszowe)

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem