Szwarc (Schwarz) Marek (Marc)

(1892 Zgierz – 1958 Paryż) – rzeźbiarz, metaloplastyk, malarz, grafik, krytyk artystyczny, członek grupy „Jung Idysz”. Jego ojciec, Isucher Sz., był znanym działaczem syjonistycznym, utrzymującym kontakty z wybitnymi przedstawicielami kultury żydowskiej (Szolemem Alejchemem, Sz. Aszem, H.D. Nombergiem, D. Fryszmanem, N. Sokołowem), zarazem zafascynowanym kulturą polską. Sz. początkowo uczył się w prywatnej szkole rysunkowej Jakuba Kacenbogena w Łodzi. Później studiował rzeźbę w paryskiej École des Beaux-Arts (od 1910). W Paryżu należał do współzałożycieli artystycznego pisma „Machmadim” (l.mn., hebr., Rozkosze, Pragnienie, Piękno). W 1912 przebywał w Hiszpanii i we Włoszech. Debiutował w 1913 w Paryżu na Salonie Jesiennym. Do Łodzi powrócił w 1914. W czasie I wojny światowej podróżował po Rosji i Besarabii. Przez pewien czas mieszkał w Odessie, pozostając pod wpływami Mendele Mojcher Sforima, Ch.N. Bialika, Achad Ha-Ama. W 1918-1919 kontynuował studia w ASP w Krakowie. Sz. był artystą wszechstronnym; tworzył pejzaże (w tym miejskie – Motyw ze starego miasta, W słońcu, Pejzaż z klasztorem, O zmroku), portrety (Głowa Żyda), sceny rodzajowe (Odpoczynek, Z fajką, Koncert, Obywatel z Lutomierska), akty, kompozycje o tematyce religijnej (także chrześcijańskiej – Św. Łukasz, Ukrzyżowanie, Zdjęcie z krzyża) i symbolicznej. W pracach graficznych i rysunkach z okresu „Jung Idysz” odwoływał się do tradycji ekspresjonizmu, stosował deformację oraz zniekształcenie proporcji. We wczesnych pracach rzeźbiarskich i metaloplastycznych (Muzykanci, Ewa) widoczna jest stylizacja i dekoracyjność, w późniejszych rzeźbach artysta operował formami syntetycznymi, sięgał do rozwiązań formalnych archaicznego klasycyzmu i naturalizmu. W 1919 przyjął chrzest; później jednak powrócił do religii mojżeszowej, by ostatecznie przejść na katolicyzm w 1921. Od 1920 mieszkał Paryżu. Związany z kręgiem znanego filozofa katolickiego, J. Maritaine'a, określał się jako „żyd-katolik”. W swych pracach, głównie o tematyce zaczerpniętej ze ST, pragnął połączyć tradycję żydowską i chrześcijańską. Mieszkając już we Francji, wystawiał swe prace w Polsce w 1933 i 1938.

Autor hasła: Renata Piątkowska

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem