Szkoła Rabinów w Warszawie

męska szkoła średnia dla młodzieży żyd., założona – zgodnie z decyzją władz Królestwa Polskiego – w 1826 i działająca do końca 1860/1861 roku szkolnego, zlikwidowana z dn. 1 I 1863. Według planu, opracowanego przez Komitet Starozakonnych, miała kształcić młodzież żydowską na rabinów i nauczycieli, będących posłusznym narzędziem rządu w realizacji polityki „cywilizowania” Żydów. Pierwszym jej dyrektorem był Abraham Stern (w praktyce uchylił się on od sprawowania tej funkcji), później stanowisko to zajmowali kolejno: A. Eisenbaum i J. Tugendhold. Pośród nauczycieli zatrudnionych w tej placówce byli zarówno chrześcijanie, jak i Żydzi (A. Buchner, J. Centnerszwer, A. Paprocki, Majer Horowitz, Dawid Hillel Mansfeld, Markus Rubinstein, I. Goldman, Salomon Goldsobel, I. Kramsztyk, Abraham Goldsch, Bernard Landau, Grojnem Weinberg, B. Les(s)man(n), Heyman Liebrecht, J. Elzenberg i in.). Początkowo społeczeństwo żydowskie bojkotowało Szkołę; w pierwszym roku swego istnienia miała ona zaledwie 25 uczniów, ale w 1846 liczba ich wzrosła do 260; większość pochodziła z Warszawy. Wbrew oczekiwaniom władz, absolwenci Sz.R. w W. nie stawali się duchowymi przewodnikami gmin żydowskich i tylko część z nich wybierała zawód nauczyciela. Placówka ta odegrała jednak bardzo ważną rolę w kształtowaniu oblicza społecznego, politycznego, a przede wszystkim kulturowego ludności żydowskiej w Królestwie Polskim w XIX w. Absolwenci Sz.R. w W. (których liczba przekroczyła 1 tys.) stanowili gros inteligencji żydowskiej, począwszy od pocz. lat 30. XIX w. Z biegiem czasu, utworzyli oni prężne środowisko asymilatorów. Ich dzieci i wnuki najczęściej także ciążyły ku asymilacji. Owe bardzo patriotycznie usposobione pokolenia uczestniczyły w polskich dążeniach niepodległościowych (por. styczniowe powstanie), a ich przedstawiciele znaleźli się pośród grona zasłużonych twórców kultury polskiej. (Zob. też szkoły rabinów)

Autor hasła: Zofia Borzymińska

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem