Szeryński (właśc. Szenkman [Szynkman]) Józef Andrzej

(?-1943 Warszawa) – oficer policji, komendant Żydowskiej Służby Porządkowej (ŻSP) w getcie warszawskim; w czasie Wielkiej Akcji – Komisarz Przesiedleńczy; współwinny wszystkich zbrodni popełnionych przez stworzoną przez siebie formację. Do Policji Państwowej wstąpił po 1918. Zmienił wówczas wiarę i nazwisko. Awansowawszy do stopni nadkomisarza i inspektora, uzyskał przydział do Komendy Głównej. W 1936 został mianowany zastępcą komendanta wojewódzkiego w Lublinie w stopniu podpułkownika. Po kampanii wrześniowej (1939) powrócił do Warszawy. Początkowo pracował jako urzędnik w firmie transportowej. Na kierownika ŻSP został wskazany przez A. Czerniakowa. Dysponował bowiem policyjnym fachowym doświadczeniem, z którego zresztą korzystano także przy tworzeniu ŻSP w innych gettach (np. w 2. poł. 1941 Sz. wyjechał w związku z tym do Lwowa). W grudniu 1941, w okresie zbiórki futer dla wojsk niemieckich na froncie wschodnim, został aresztowany przez gestapo za przekazanie polskiemu oficerowi policji futra żony na przechowanie (bądź za handel futrami). W areszcie Sz. przebywał do lipca 1942, tj. do początku Wielkiej Akcji. ŻOB wydała na niego wyrok śmierci. Zamachu w jego mieszkaniu (według I. Cukiermana – w komendzie policji) dokonał 20 VIII 1942 Izrael Kanał (należący dawniej do organizacji Akiba; członek ŻSP, który na pocz. wspomnianej Akcji odmówił dalszej służby, ale w tym zamachu wykorzystał swój mundur), jedynie ciężko raniąc Sz.; praktycznie przestał on jednak pełnić funkcję komendanta ŻSP. Wkrótce po samoobronie styczniowej (1943), kompletnie załamany, popełnił samobójstwo, zażywając truciznę.

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem