Stowarzyszenie Subiektów Handlowych Wyznania Mojżeszowego

właśc. od 1860 – Bractwo Subiektów Handlowych w Warszawie; od 1867 – Stowarzyszenie Wzajemnej Pomocy Subiektów Handlowych Wyznania Mojżeszowego; od 1899 nieoficjalnie – Stowarzyszenie Wzajemnej Pomocy Pracowników Handlowych Wyznania Mojżeszowego – pierwszy żydowski związek zawodowy i jedna z najpopularniejszych instytucji społecznych w żydowskiej Warszawie w XIX w. Po rozwiązaniu bractw żydowskich (hebr. chewrot; jid. chewres) przez władze zaborcze w Królestwie Polskim w 1822, w 1856 powstało S.S.H.W.M., jako bractwo nawiązujące do tradycji chewrot oraz jednoczące środowisko zawodowe. W 1860 M. Jastrow, stając na jego czele, zainicjował jego przemianę w organizację społeczną sprzyjającą ideom postępu i zbliżenia polsko-żydowskiego (bracki dom modlitwy zmienił się w synagogę postępową, w której kazania były wygłaszane w języku polskim). W 1867 S.S.H.W.M. zmieniło się w nowożytną organizację zawodową (dom modlitwy został zlikwidowany w 1875); prowadziło rozległą działalność społeczno-samopomocową i kulturalną, w której uczestniczyli m.in. pozytywiści warszawscy. Dążenia do przekształcenia go w organizację zrzeszającą członków „bez różnicy wyznania” w latach 70. XIX w. zostało zablokowane przez władze zaborcze. Pod koniec XIX i na pocz. XX w. w S.S.H.W.M. coraz większe wpływy zdobywali przedstawiciele partii socjalistycznej (SDKPiL, PPS, Bund, PS). W 1912 została wzniesiona siedziba S.S.H.W.M. Było ono także inicjatorem utworzenia kursów niedzielnych przy szkole realnej Samuela Dicksteina oraz gminnej szkoły rzemieślniczej (tzw. Warsztatów) od 1889, która uzyskała własny gmach w 1892 przy ul. Przebieg, a potem – od 1902 – przy ul. Stawki (od 1901 była własnością Towarzystwa Krzewienia Rzemiosł wśród Żydów).

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand