Stern Anatol

(1899 Warszawa – 1968 tamże) – poeta, prozaik, komediopisarz, krytyk literacki i filmowy, scenarzysta, tłumacz. Studiował polonistykę na USB. Wspólnie ze swym kolegą gimnazjalnym, A. Watem, zainicjował polski futuryzm. Brał udział w skandalizujących wystąpieniach publicznych (w 1920 aresztowany i uwięziony pod zarzutem bluźnierstwa; skazany na rok więzienia w zawieszeniu, mimo zbiorowego protestu pisarzy, zorganizowanego przez A. Słonimskiego), był redaktorem i współredaktorem jednodniówek i manifestów futurystycznych, wydawanych w 1920-1921. Uczestniczył w redagowaniu miesięcznika „Nowa Sztuka”; członek Rady dla Spraw Kultury Filmowej – zajmował się filmem, krytyką i scenopisarstwem; napisał ponad 30 scenariuszy, m.in. według dzieł S. Żeromskiego, A. Struga, a także według powieści T. Dołęgi-Mostowicza; był też asystentem w opracowaniu scenariusza do filmu Der dibuk, według sztuki Sz. An-Skiego (1937), autorem scenopisu do A briwełe der mamen (jid., Liścik do matki, 1938). Po wybuchu wojny w 1939, S. znalazł się we Lwowie, a następnie w głębi Związku Radzieckiego. W 1942 wstąpił do Armii Polskiej Władysława Andersa i wraz z nią przeszedł szlak na Bliski Wschód. Przez sześć lat przebywał w Palestynie, gdzie publikował utwory w przekładzie na język hebrajski (m.in. Uczta w czasie dżumy. Rzecz o roku 1939, t. 1-2 1946) oraz dokonał scenicznej adaptacji jednej z części słynnej trylogii Przed potopem – Trzy miasta Sz. Asza, pt. Warszawa, wystawionej w trzech aktach w Tel Awiwie w 1944. W 1948 powrócił do Warszawy; wszedł w skład redakcji „Gazety Filmowej”, później (1955) został mianowany kierownikiem literackim Zespołu Realizatorów Filmowych „Iluzjon”. Po Październiku 1956, powtórnie włączył się do życia literackiego. Opublikował wówczas zbiór poetycki Wiersze i poematy oraz Wiersze dawne i nowe (1957), w których zawarł obszerny wybór swych wcześniejszych poezji, dokonał w nich jednak szeregu istotnych poprawek. Następnie zaczął występować jako kodyfikator i reprezentant tradycji futurystycznej. Ostatnie dziesięciolecie było w życiu S. najbardziej pracowite. Opublikował wówczas dwa tomy poezji, trzy tomy szkiców o sztuce: Poezja zbuntowana (1964), Legendy naszych dni (1969) i Głód jednoznaczności (1970) oraz dwa tomy prozą: Zabawa w piekło (1959) i Historie z nieco innych wymiarów (1970). Najwięcej uwagi poświęcił B. Jasieńskiemu (zarys monograficzny Bruno Jasieński, 1969), W. Majakowskiemu (liczne przekłady) i G. Apollinaire'owi (wystąpił z głośną hipotezą nt. jego polskiego pochodzenia). Poezje zebrane S. ukazały się w 1986. Zmarł 19 X 1968, głęboko przeżywając wydarzenia Marca '68 i związanych z nim konsekwencji.

Autor hasła: Małgorzata Naimska

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem