Spektor Izaak Elchanan

(1817 Roś k. Wołkowyska – 1896 Kowno) – rabin. Mając dwanaście lat, zwrócił na siebie uwagę mecenasa, a rok później poślubił córkę wołkowyskiego bogacza, który umożliwił mu dalszą karierę. Był kolejno rabinem w kilku miejscowościach, m.in. w Nieświeżu (od 1846); Nowogródku (od 1851); Kownie (od 1864), gdzie prowadził kolel awrechim (dla wybitniejszych rabich). Działalność społeczna uczyniła z niego reprezentanta Żydów w Rosji i niekwestionowany autorytet (od 1889 S. był honor. członkiem Towarzystwa Upowszechniania Oświaty wśród Żydów w Rosji). Podejmował starania u władz w wielu żywotnych sprawach, np. zakończone sukcesem interwencje dotyczące nauczycieli żydowskich i nielikwidowania chederów; skierowane przeciwko delegalizacji szchity w Rosji; uzyskania zezwolenia na dostarczanie koszernej żywności żołnierzom żydowskim (sam w Kownie prowadził dla nich kuchnię lud.; por. kaszer; prawa dotyczące żywności); czy – zakończone niepowodzeniem – o zatwierdzenie rabinów działających bez akceptacji władz rosyjskich. Dla swych starań umiał mobilizować opinię międzynarodową. Wspierał ruch Miłośników Syjonu, a w latach 80. XIX w. był jedną z ważniejszych jego osobistości. Odpowiadał na nadsyłane z całego świata zapytania dotyczące problemów halachicznych. Jako talmudysta, przywiązywał wagę do jasności i logiczności wywodów, kontynuując tradycję Gaona z Wilna, łącząc je z subtelną analizą. Akcentował praktyczną stronę rozważanego problemu, rozwiązując go w oparciu o całą literaturę i historię postanowień w danej kwestii. Jego dzieła są zaliczane do klasycznych prac talmudycznych XIX w.: Beer Icchak (hebr., Studnia Izaaka, 1858); Nachal Icchak (hebr., Strumień Izaaka, t. 1-2, 1872-1884); Ajin Icchak (hebr., Oko [Źródło] Izaaka, t. 1-2, 1889-1895); Ec p(e)ri (hebr., Drzewo owocowe, 1881).

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem