Septuaginta

(łac., Siedemdziesiąt; hebr. Targum (ha-)Sziwim = Tłumaczenie Siedemdziesięciu [uczonych]), oznaczana niekiedy rzymskimi cyframi LXX, nazywana Kanonem aleksandryjskim – najstarszy przekład Biblii Hebrajskiej (BH) na język grecki, dokonany najprawdopodobniej między 250 a 100 p.n.e. w środowisku aleksandryjskim. Wedle legendy, na wyspie Faros k. Aleksandrii miało nad nim pracować 72 uczonych Żydów, sprowadzonych z Jerozolimy przez Ptolomeusza II (por. Arysteasza List). Według wszelkiego prawdopodobieństwa, S. została przygotowana dla Żydów z Aleksandrii, którzy – ulegając wpływom hellenizmu – nie znali już języka hebrajskiego. Tłumaczenie powstawało przed ostatecznym ustaleniem kanonu (tzw. Tekstu BH), a poszczególne jego części – w oparciu o różne wersje tekstu. Początkowo różnice między S. a tekstami masoreckimi (por. masora i masoreci), np. brak podziału na trzy zasadnicze części, tak jak to ma miejsce w BH, przypisywano tłumaczom. Po odkryciu przedmasoreckich rękopisów w Qumran wspomniane różnice zaczęto uznawać za związane z posługiwaniem się wcześniejszymi wersjami tekstu. Ostatecznie S., zawierająca siedem ksiąg więcej niż kanon palestyński, w toku wprowadzania jednolitego tekstu została odrzucona przez uczonych żydowskich; np. Akwila (tłumacz BH na język grec., który żył w II w.) uważał ją za Biblię chrześcijan. Chrześcijanie, uznawszy kanoniczność wszystkich ksiąg S. (synody w 393, 397 i 419), posługiwali się nią do VII w., zaś Hieronim (347-420), największy biblista starożytności chrześcijańskiej, dokonując przekładu Biblii (Wulgata) na język łaciński, tłumaczył ją z oryginału hebrajskiego (włączył jednak do swego przekładu siedem dodatkowych ksiąg z S.). Kanoniczność ksiąg Wulgaty została uznana dopiero na soborze trydenckim w 1546 (z równoczesnym usankcjonowaniem Kanonu aleksandryjskiego, obowiązującego jako artykuł wiary w kościele rzymskokatolickim); decyzje te zostały potwierdzone na soborach watykańskich w 1870 i 1965. Podobne stanowisko wobec S. zajął kościół prawosławny. Reformatorzy religijni z XVI w. opowiedzieli się za kanonem palestyńskim, dołączając jednak do wydań Biblii wspomniane dodatkowe księgi, jako apokryfy, podobnie postąpił kościół anglikański i inne kościoły protestanckie (apokryfy i pseudoepigrafy). Dopiero Brytyjskie i Zagraniczne Towarzystwo Biblijne zaczęło wydawać Biblię bez owych apokryfów.

Autor hasła: Zofia Borzymińska

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem