Sefer ha-Bahir

(hebr., Księga Jasności [Światłości]) – jeden z podstawowych, kanonicznych tekstów kabały, w postaci midraszu. Zredagowany pod koniec XII w. w Prowansji, stanowi kompilację notatek pochodzących z czasów gaonów, relacjonujących nieortodoksyjne, często antynomijne, poglądy nauczających mistrzów. Wśród bardzo różnorodnych tematów, jakie porusza ten tekst, najistotniejsze to: a) mistyczna wykładnia kształtu, kolejności i związków między literami alfabetu hebrajskiego, oraz objaśnienie symbolicznego ich znaczenia i roli w stworzeniu świata; b) rozważania na temat sefir. Kategorie te, nazywane w S. ha-B. maamarot (l.mn., hebr., wypowiedzenia), są rozwinięciem pojęć, wprowadzonych wcześniej w Sefer Jecira. Dziesięć bezimiennych sefir z tamtego traktatu, poprzez przypisanie im atrybutów i znaczących nazw, oraz skojarzenie z odpowiednimi wersetami Tory, staje się tu określonymi aspektami boskiego objawienia. Niektóre z nich otrzymały nazwy, pod którymi będą znane w dojrzałej postaci kabały; c) rozważania dotyczące Imion Boga. Przytoczone zostało dwanaście Najświętszych Imion. Metodą gematryczną (gematria) wyprowadzono z nich trzyliterowe sekwencje, odpowiadające siedemdziesięciu dwóm Boskim Imionom. W księdze tej pojawiają się także rozważania o podobieństwie Boga i człowieka, o strukturze i miejscu narodzin duszy, o sensie kosmicznym i mist. znaczeniu przedmiotów kultu i rytuału (lulaw; etrog; niebieskie nitki w cyces). Księga zawiera wiele wypowiedzi bardzo niejasnych i trudnych do interpretacji. Połączenie zmysłowej konkretności z abstrakcyjnymi stwierdzeniami czyni ją jednak tekstem szczególnie na interpretację podatnym. (Por. też: gilgul neszamot; Izaak Ślepy; kabała gerońska; kabała teozoficzna; Margaliot Ruben)

Autor hasła: Bogdan Kos

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand