Sefer Jecira

(hebr., Księga Tworzenia [Kreacji, Kształtowania, Stworzenia]) – jedno z podstawowych dzieł nurtu maase be-reszit; traktat o stworzeniu świata, napisany w II lub III w. n.e., prawdopodobnie w Aleksandrii. Bóg stworzył świat mocą stwórczą języka, za pomocą dziesięciu sefir i dwudziestu dwóch spółgłosek alfabetu hebrajskiego. Trzy różne litery Tetragramu JHWH tworzą – przez permutację – sześć kierunków trójwymiarowej przestrzeni. Trzy litery-matryce: mem, alef, szin, tworzą trzy prasubstancje – wodę (hebr. majim), powietrze (hebr. awir) i ogień (hebr. esz), układające się w strukturę biegunową; ogień – woda, połączone są elementem mediującym – powietrzem. Moce tych prasubstancji wnikają w trzy plany stworzenia: przestrzenny, czasowy i osobowy, by każdemu z nich nadać triadyczną strukturę; w świecie: ziemia – powietrze – niebiosa; w roku: chłód – nasycenie – gorąco; w człowieku: łono – ciało – głowa. Siedem podwójnych liter alfabetu hebrajskiego (o podwójnej wymowie, tj. be(j)twe(j)t; gimelghimel [słabe zwarcie głośni]; daletdhalet [wymowa szczelinowa]; kafchaf; pe – fe; re(j)sz [wybuchowe lub gardłowe]; tawthaw [wymowa szczelinowa, jak w ang. „the”]) tworzy siedem planet w świecie, siedem dni w tygodniu, siedem „otworów” w głowie człowieka. Dwanaście liter prostych (zwykłych; he; waw; zajin; che(j)t; te(j)t; jod; lamed; nun; samech; ajin; cade(j); kof) tworzy dwanaście gwiazdozbiorów w świecie (por. znaki zodiaku), dwanaście miesięcy w roku (tiszri, cheszwan, kislew, tewet, szwat, adar, nisan, ij(j)ar, siwan, tam(m)uz, aw, elul) i dwanaście podstawowych narządów w człowieku (dwie ręce, dwie nogi, dwie nerki, wątroba, żółć, śledziona, arterie, jelito, pęcherz). S.J. stała się tekstem założycielskim kabały, która adaptowała i rozwijała pojawiającą się tu zasadę triadycznej struktury bytu, przekonanie o kreacyjnych mocach języka i ideę dziesięciu sefir. Księgę tę, cieszącą się wielką popularnością, komentowało wielu kabalistów, począwszy od Izaaka Ślepego (XII/XIII w.), aż do Gaona z Wilna (XVIII w.). Pierwszy przekład S.J. na język polski ukazał się w 1994 (tłum. Mariusz Prokopowicz), drugi – o charakterze filologicznym – w 1995 (tłum. Wojciech Brojer, Jan Doktór, Bohdan Kos). (Zob. też: Abulafia Abraham ben Samuel; astrologia; Elijahu ben Jehuda z Chełma; golem; Halberstam(m) Salomon Chaim; kabała chrześcijańska; kabała kręgu ij(j)un; Sefer ha-Bahir; sitra achra; Szapiro Cwi Elimelech z Dynowa)

Autor hasła: Bogdan Kos

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem