Samuel (Szmuel) ben Josef ha-Lewi ibn Nagrela (Nakdela; Nagdela)

zw. Nagrelą, [Samuelem] Ibn Nagdelą lub Samuelem ha-Nagidem albo Ha-Nagidem (993 Kordoba – 1055 [1056] Grenada) – mąż stanu, wódz, rabin, uczony, poeta, który zapoczątkował złoty okres kultury Żydów hiszpańskich. W młodości otrzymał dogłębne wykształcenie religijne i świeckie. W 1013, po zajęciu Kordoby przez Berberów, został zmuszony do emigracji do Malagi. Prowadził tam sklep z przyprawami oraz świadczył usługi w dziedzinie kaligrafii i sporządzania pism arabskich. Zwróciwszy na siebie uwagę sługi wezyra Grenady, został sekretarzem jego pana, a potem – z rekomendacji swego pracodawcy – wezyrem (1027). Stanowisko to utrzymał po śmierci władcy, popierając w walce o sukcesję jego najstarszego syna. Dzierżąc je, wykazywał się zarówno talentami politycznymi, jak i dowódczymi; odniósł wiele zwycięstw. Ok. 1027 został obdarzony tytułem nagida Żydów hiszpańskich. Przy tym, był wielkim poetą, piszącym wiersze religijne i świeckie, utrzymane w stylu arabskim. Szczególne znaczenie miały – wielokrotnie później wydawane – jego poetyckie opracowania ksiąg bibl. (Przysłów; Koheleta; Psalmów). S. ben J. ha-L. ibn N. był autorem responsów i komentarzy halachicznych oraz talmudycznych, zamieszczanych w standardowych wydaniach Talmudu. Jego dzieło, dotyczące gramatyki hebrajskiej, zaginęło. S. ben J. ha-L. ibn N. otaczał też opieką uczonych i poetów (m.in. Ibn Gabirola). Zgromadził wielką bibliotekę i utworzył w Grenadzie jedną z pierwszych w Europie akademii talmudycznych (por. też jesziwa). Jego następcą został syn, Josef ha-Nagid (1035-1066), który kontynuował dzieło ojca, jednak wykazał się mniejszym talentem politycznym. Został stracony podczas, sprowokowanego przez siebie, buntu Berberów. W tym samym czasie doszło w Hiszpanii do antyżydowskich rozruchów.

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand