Salzstein (Saltzstein; Salcsztajn; Zalcstein; Zalcsztajn) Gecel

nazywany przez pruskich urzędników Buchjude (1773-1841 Warszawa) – antykwariusz. Pochodził z chasydzkiej rodziny kupieckiej. Do końca życia nie czytał po polsku, co nie przeszkodziło mu zostać jednym z najwybitniejszych antykwariuszy warszawskich swej epoki. Od ok. 1803 trudnił się domokrążnym handlem książkami; podróżował po szlacheckich dworach, kupując cenne rękopisy, starodruki, judaica i „białe kruki”. W 1818 otworzył antykwariat w Warszawie (na Mariensztacie „Pod Łabędziem”), który stał się miejscem spotkań intelektualistów. Współpracował z Bibliotekami UW i Ordynacji Krasińskich. W 1831 założył fabrykę luster, przekazując antykwariat synowi, Lejbie S. Kiedy wkrótce fabryka upadła, powrócił do dawnego przedsiębiorstwa, przenosząc je na ul. Franciszkańską. Po przejęciu księgarni po Józefie Sebastianie Pukszcie kontynuował rozpoczęte przez niego wydawanie „Kalendarza Astronomiczno-Gospodarskiego” (1834-1841). Po upadku powstania listopadowego S. pozostawał pod obserwacją policji, gdyż nadal w jego księgarni spotykała się elita kulturalna Warszawy, a on sam m.in. rozprowadzał literaturę emigracyjną. W 1838 założył księgarnię i wypożyczalnię książek w Kielcach, którą prowadził Fajwel Blumenthal (później przeniósł się on do Warszawy i założył własny antykwariat na Nowym Świecie). Po śmierci S. działalnością antykwaryczną trudniła się wdowa po nim, Łaja, oraz dwaj jego synowie, wspomniany już Lejb i Jona Ber (Boruch), który przeniósł zakład ojca na ul. Marszałkowską (potem założył własny antykwariat przy ul. Ordynackiej oraz księgarnię przy ul. Nowiniarskiej; handlował też obrazami i antykami).

Autor hasła: Zofia Borzymińska

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem