Rotszyldowie

właść. Rothschild – rodzina finansistów i filantropów żydowskich. Za założyciela dynastii uważa się Izaaka Elkana (zm. w 1585 we Frankfurcie n. Menem). Początki kariery rodziny R. wiążą się z osobą Majera Amschela (1743 [1744] – 1812), który od 1769 był agentem handlowym dworu landgrafa Hesji, Wilhelma IX. Po przegranej bitwie pod Jeną (1806), wygnany z państwa Wilhelm IX wysłał do Londynu z misją polityczno-finansową Natana Majera, syna Majera Amschela. Natan pozostał na stałe w Londynie i – poprzez swe małżeństwo – wszedł w związki finansowe z wpływowymi rodzinami Cohenów i Montefiorich, dzięki pomocy których założył własny bank, a następnie pomógł bratu, Jakubowi w założeniu filii rodzicielskiego banku w Paryżu. Gałąź francuską rodziny R. znacznie wzmocnili synowie Natana; Alfons stał się potentatem kolejowym, a Gustaw prowadził jeden z największych banków. Ugruntowanie potęgi finansowej R. wiązało się z bardzo intratnym kontraktem, uzyskanym podczas obrad Kongresu Wiedeńskiego. Rodzinie R. powierzono wówczas obsługę finansową kontrybucji (w wys. 120 mln funtów), przekazywanej przez pokonaną Francję zwycięskim aliantom. W tym czasie dwaj inni synowie Majera Amschela założyli oddzielne filie rodzinnego banku: Karol Majer (1788-1855) – w Neapolu, a Salomon Majer (1774-1855) – w Wiedniu. Ten drugi, dzięki poparciu księcia Metternicha, stał się głównym udziałowcem Österreichische Kreditanstalt i z jego ramienia finansował rozwój kolejnictwa w monarchii habsburskiej. Potomkowie wszystkich synów Majera Amschela odgrywali istotną rolę w światowych finansach, aż do czasu II wojny światowej. Jeden z nich, Edmond R. z Paryża (1845-1934), finansował akcję żydowskiej kolonizacji Palestyny, zapoczątkowaną przez galicyjski ruch Chowewej Syjon na przeł. 1883 i 1884 (por.: Ahawat Syjon; Salz Abraham Adolf). W czasie I wojny światowej użył swych wpływów dla uzyskania francuskiej akceptacji dla deklaracji Balfoura, a potem – dla uzyskania od Ligi Narodów powierzenia Wielkiej Brytanii mandatu nad Palestyną. Równocześnie jednak pozostawał w opozycji do politycznego syjonizmu. Szczególnie w kulturze ludowej i masowej R., ich bogactwo i wpływy uległy swoistej mitologizacji. Z tego powodu są oni częstymi bohaterami fantastycznych opowieści bądź wszelkiego rodzaju facecji i dowcipów; niejednokrotnie ich osią dramaturgiczną jest konfrontacja tzw. wielkiego świata z mentalnością biednego prostaczka, wyniesioną ze sztetł.

Autorzy hasła:

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand