Rosenblatt Szaja (Jeszaja)

(1841 Łódź – 1921 tamże) – przemysłowiec. Był jednym z czterech synów zamożnego chasyda, Dawida R. (1817-1857) z Przedborza, który przeniósłszy się do Łodzi, zajął się kramarstwem i handlem korzennym; potem zakupił skład przędzy bawełnianej i stał się jednym z bogatszych handlowców i hurtowników. R. już w 1858 założył przędzalnię wełny, a od 1873 specjalizował się w produkcji tkanin bawełnianych. Jego fabryka, wzniesiona w 1877, szybko się rozwijała. W 1892 została przekształcona w Towarzystwo Akcyjne Wyrobów Bawełnianych S. Rosenblatta, z kapitałem zakładowym 1 mln rubli (potem 2 mln), które posiadało kilka zakładów (tkalnia, przędzalnia, drukarnia itd.). Pracowało w nich ok. 3 tys. robotników. Apogeum swego rozwoju miało ono w 1912-1913. W okresie I wojny światowej przeżywało trudności związane z odcięciem od zaopatrzenia surowcowego. Po wojnie, mimo utraty rosyjskiego rynku zbytu, na pocz. lat 20. odrodziło się, eksportując wyroby do krajów nadbałtyckich. Istniało i działało przez cały okres międzywojenny, przeżywając wielkie trudności do początku lat 30. Obecnie w gmachu tej fabryki znajdują się zakłady Politechniki Łódzkiej. Jej założyciel i prezes, sportretowany przez W. Reymonta w Ziemi Obiecanej, był czynny na niwie społecznej, m.in. jako honorowy prezes Łódzkiego Żydowskiego Towarzystwa Dobroczynności, Łódzkiego Towarzystwa Niesienia Pomocy Głuchoniemym „Ezrat Ilmim”, członek Dozoru Bóżniczego (1884-1892), a potem Żydowskiej Gminy Wyznaniowej, inicjator budowy Szkoły Rzemiosł „Talmud Tory” oraz założyciel Domu dla Umysłowo Chorych przy Łódzliej Gminie Żydowskiej. R. był również kolekcjonerem dzieł sztuki, w tym obrazów M. Trębacza. Jedna z jego wnuczek, z domu Tykociner, została żoną historyka Sz. Askenazego.

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem