Raszi

RASZI (RaSzI; akr. od Rabi Szlomo Icchaki), właśc. Szlomo ben Icchak (1040 Troyes w płn. Francji – 1105 tamże) – rabin, uczony. Studiował w Moguncji i w Wormacji. Po powrocie do Burgundii, ok. 1070 założył w Troyes szkołę, która – dzięki swej renomie – przyciągała wielu studentów. Według legendy, miał ją przenieść do Wormacji w okresie powrotu krzyżowców z pierwszej wyprawy (por. krucjaty). Fundamentalne znaczenie dla judaizmu miały jego komentarze do Biblii i Talmudu, których cechą charakterystyczną były niezwykła jasność i precyzja w wyjaśnianiu najbardziej skomplikowanych zagadnień. Mimo iż w zasadzie dążył jedynie do ukazania znaczenia tekstu biblijnego, to jednak korzystał z midraszy, jeśli tylko wnosiły coś do lepszego rozumienia owego tekstu. Komentarze R. do Biblii były pierwszą wydrukowaną książką hebrajską (1475) i wywarły wielki wpływ także na nieżydowskich uczonych. Swego komentarza do TB nie ukończył, dochodząc do traktatu Makot (19b). Pracę nad nim kontynuował jego wnuk, Salomon (Szlomo) ben Meir, zw. RASZBAM-em (ok. 1080-1158). Inny z wnuków R., Jaakow ben Meir, zw. Rabe(j)nu TAM-em (1100-1171), był znanym i wielce cenionym tosafistą. W przeciwieństwie do tosafistów, R. nie wprowadzał do rozważań dialektycznej dyskusji, lecz zmierzał do ustalenia prawidłowej lekcji tekstu, a trudne kwestie obchodził przy pomocy jasnych (zdroworozsądkowych) pojęć i fraz; przyjmowane przez niego rozwiązania zawsze były zdeterminowane przez halachiczne decyzje. Responsy R. dowodzą, że był uważany przez swych współczesnych za wielki autorytet w sprawach Prawa. Jego prace zawierają także interesujący materiał językoznawczy (m.in. w postaci objaśnień gramatycznych, również dotyczących j. franc., bowiem wiele trudnych pojęć podawał w tłumaczeniu na j. francuski). W krótszej perspektywie, prace R. zadecydowały o tym, że Francja stała się centrum interpretacji Biblii i Talmudu; w dłuższej – na fundamencie jego dokonań zbudowany został model zdemokratyzowanej nauki rel., dostępnej dla większości męskiej populacji. (Por. też: cheder; Chid(d)usze(j) halachot; kuntras; lejl szim(m)urim; parnas; Rasziego kursywa; tos(s)afot)

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand