Pinski Dawid

(1872 Mohylew – 1959 Hajfa?) – dramaturg, nowelista, piszący w języku jidysz; tłumacz i wydawca. W początkach swojej twórczości, pod wpływem I.L. Pereca, tworzył krótkie, realistyczne opowiadania (razem z Perecem wydawał „Jontew-Błetłech”; jidysz, Gazetki [Pisemka] Świąteczne). Debiutował w 1894 satyrą Der grojser mencznfrajnd (jid., Wielki filantrop). W 1895 opublikował antologię literatury: Literatur un łebn (jid., Literatura i życie). W 1896, kontynuując w Berlinie studia medyczne (rozpoczęte w Wiedniu), założył wydawnictwo „Cajtgajst” (jid., Duch Czasu), popularyzujące w języku jidysz prace literackie i naukowe. Przed wyjazdem do Stanów Zjednoczonych (1898) miał już ugruntowaną sławę pioniera proletariackiej literatury jidysz. W utworach z tego okresu P. głosił pochwałę socjalizmu, jako panaceum na biedę żydowską. W dramatach scenicznych, których większość powstała w Stanach Zjednoczonych, widoczny był wpływ Henrika Ibsena, Gerharta Hauptmanna i Arthura Schnitzlera. Twórczość P. charakteryzował w tym okresie symbolizm. Autor ten należał do nielicznych dramaturgów żydowskich, których sztuki były tłumaczone m.in. na język angielski i niemiecki. Komedia Der ojcer (jid., Skarb, 1902–1906) została wystawiona przez Maxa Reinhardta w 1910, w Berlinie w Deutsches Theater. Tragedia mesjanistyczna Der Ejbiker Jid (jid., Żyd Wieczny Tułacz; 1906) weszła do repertuaru izraelskiego teatru Habima. Najpopularniejszymi utworami scenicznymi tego autora są: Di miszpoche Cwi (jid., Rodzina Cwi), Ajzyk Szeftł, Jankł der szmid (jid., Jankiel kowal), Gabri un di frojen (jid., Gabri i kobiety). Bohaterami jego dramatów były także postacie historyczne, m.in.: S. Molcho, D. Reuweni, Sabataj Cwi. Po osiedleniu się w Izraelu (1949) P. napisał zbiór opowiadań nt. Holokaustu. Dzieła zebrane tego autora zostały opublikowane w 1961, w Buenos Aires. P. brał także czynny udział w żydowskim życiu politycznym; początkowo należał do grona zwolenników syjonizmu, potem był członkiem Bundu, a od 1916 był związany z ruchem PS. Przewodził Jewish National Workers’ Alliance (Farband); był też pierwszym przewodniczącym PEN-Clubu Jidysz.

Autor hasła: Irena Bracławska

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem