Pięć Zwojów

(hebr. Chamesz Megil(l)ot); Megile (hebr. Megil(l)ot = Zwoje; jid. Megiłes) – zbiór pięciu ksiąg biblijnych (Pieśń nad pieśniami, Księga Rut, Lamentacje, Księga Koheleta, Księga Estery), należący w drukowanych wydaniach BH oraz w manuskryptach aszkenazyjskich do działu Pism. Jednak określenie Megil(l)a odnoszone jest zazwyczaj przede wszystkim do Księgi Estery (hebr. Megil(l)at Ester). W większości gmin żydowskich P.Z. odczytywano w synagogach w dni świąteczne, zgodnie z biblijnym kalendarzem: Pieśń nad pieśniami w szabat przypadający w okresie Pesach (w tradycji sef. – po wieczerzy pesachowej; seder) i w piątek wieczorem, przed wieczerzą, na powitanie Królowej Soboty; por. Melawe Malka); Księgę Rut w Szawuot; Lamentacje – w dniu żałoby i postu Tisza be-Aw; Księgę Koheleta – w szabat przypadający w okresie obchodów święta Sukot; zaś Księgę Estery w – Purim (w okresie misznaickim – rano, w dniu tego święta; później – w jego wigilię; współcz. dwukrotnie – wieczorem i rano). Talmud nie wspomina o tej tradycji publ. odczytywania ksiąg, za wyjątkiem Księgi Estery. Tę ostatnią oraz Lamentacje, zgodnie z obyczajem, należało odczytywać głośno, w szczególny, śpiewny sposób, przy czym Księgę Estery – wyłącznie z pergaminowego zwoju, zapisanego ręcznie piórem i atramentem. Jedynie w niektórych gminach aszkenazyjskich zwyczaj czytania ze zwoju pergaminowego odnosił się do wszystkich (poza Lamentacjami) P.Z. W masoreckich opracowaniach BH oraz w manuskryptach sefardyjskich poszczególne megil(l)e ułożone są w innym, tj. chronologicznym, porządku: jako pierwsza, występuje Księga Rut, związana z epoką Sędziów; następnie – przypisywana królowi SalomonowiPieśń nad pieśniami i Księga Koheleta; później Lamentacje, odnoszące się do zburzenia Pierwszej Świątyni Jerozolimskiej (70 n.e.); a na końcu – Księga Estery, nawiązująca do czasów perskich i greckich. (Zob. też: masora i masoreci; Midrasz Raba.)

Autor hasła: Zofia Borzymińska

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem