Perlmut(t)er Abraham Hersz (Hirsz) Cwi

zw. Rawem z Radomia (jid. Radomer Raw) (ok. 1843 Łęczyca – 1930 Warszawa) – rabin, wirylista II Rady Stanu, poseł do Sejmu Ustawodawczego; syn litwaka, Lejzora (Lejzerke) P., kantora (w Łęczycy, Brzezinach, Łodzi, Sączu), autora popularnych pieśni, śpiewanych w wielu bóżnicach w kraju i na licznych dworach cadyków; był także autorem rozpraw talmudycznych, m.in. Ewen Mosze (hebr., Kamień Mojżesza; w dwu pierwszych wydaniach, jako autora, podawał swego ojca, Mojżesza). P. odebrał tradycyjne wychowanie religijne; był uczniem I.J. Trunka z Kutna. Od osiemnastego roku życia pełnił funkcje rabinackie; w 1861 został mianowany rabinem w Łęczycy, potem pełnił ten urząd w Oświęcimiu, Będzinie, Raciążu, Pabianicach, Radomiu Poddębicach, Warszawie. Prawdopodobnie brał udział w powstaniu styczniowym. Związany był ze środowiskiem misnagdów; dążył do utrzymania dobrych stosunków z chasydami i cadykami (szczególnie blisko związany był z dworem cadyka z Gostynina). Będąc rabinem w Radomiu (1886-1902), podjął działalność społeczną, m.in. prowadził akcję pomocy dla stacjonujących tam żołnierzy-Żydów. W 1901 należał do grona założycieli Kasy Oszczędnościowo-Pożyczkowej dla Żydów i Polaków. Funkcję rabina Warszawy sprawował od 1909. Jako wirylista Rady Regencyjnej, został mianowany członkiem Tymczasowej Rady Stanu, gdzie reprezentował ludność wyznania mojżeszowego. Był związany z Agudą (należał do grona jej współzałożycieli; reprezentował ją w Sejmie Ustawodawczym; w jej imieniu wygłaszał pierwsze parlamentarne przemówienie – deklarację sympatii i lojalności ruchu wobec odrodzonej państwowości). Należał do klubu Wolnego Związku Posłów Narodowości Żydowskiej (Koło Żydowskie w Sejmie RP). Opowiadał się za koniecznością zrównania praw Żydów z prawami innych obywateli oraz za autonomią dla żydowskich gmin. Dużo podróżował, m.in. odwiedził Palestynę; zbierał fundusze na utrzymanie jesziw w Polsce. Do końca życia działał aktywnie w Agudzie i w Gminie warszawskiej, m.in. był przewodniczącym tutejszego rabinatu, sądu rabinackiego, członkiem Zarządu Żydowskiej Gminy Wyznaniowej. P. napisał kilka rozpraw talmudycznych (w j. hebr.), m.in. De-Meszek Israel (O posiadłości Izraela) i Erec Cwi (Ziemia Cwiego). Został pochowany na cmentarzu żydowskim w Warszawie przy ul. Okopowej. Po śmierci przyznano mu Order Polonia Restituta, a jeden z jego synów wydał biografię ojca w języku hebrajskim (Rabin Abraham Cwi Perlmuter – jego życie i twórczość, Antwerpia 1933).

Autor hasła: Zofia Borzymińska

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Abraham Hersz (Hirsz) Cwi Perlmut(t)er - Perlmut(t)er Abraham Hersz (Hirsz) Cwi - Polski Słownik Judaistyczny
Abraham Hersz (Hirsz) Cwi Perlmut(t)er (kliknij, aby powiększyć)

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand