Perlmut(t)er Abraham Hersz (Hirsz) Cwi

zw. Rawem z Radomia (jid. Radomer Raw) (ok. 1843 Łęczyca – 1930 Warszawa) – rabin, wirylista II Rady Stanu, poseł do Sejmu Ustawodawczego; syn litwaka, Lejzora (Lejzerke) P., kantora (w Łęczycy, Brzezinach, Łodzi, Sączu), autora popularnych pieśni, śpiewanych w wielu bóżnicach w kraju i na licznych dworach cadyków; był także autorem rozpraw talmudycznych, m.in. Ewen Mosze (hebr., Kamień Mojżesza; w dwu pierwszych wydaniach, jako autora, podawał swego ojca, Mojżesza). P. odebrał tradycyjne wychowanie religijne; był uczniem I.J. Trunka z Kutna. Od osiemnastego roku życia pełnił funkcje rabinackie; w 1861 został mianowany rabinem w Łęczycy, potem pełnił ten urząd w Oświęcimiu, Będzinie, Raciążu, Pabianicach, Radomiu Poddębicach, Warszawie. Prawdopodobnie brał udział w powstaniu styczniowym. Związany był ze środowiskiem misnagdów; dążył do utrzymania dobrych stosunków z chasydami i cadykami (szczególnie blisko związany był z dworem cadyka z Gostynina). Będąc rabinem w Radomiu (1886-1902), podjął działalność społeczną, m.in. prowadził akcję pomocy dla stacjonujących tam żołnierzy-Żydów. W 1901 należał do grona założycieli Kasy Oszczędnościowo-Pożyczkowej dla Żydów i Polaków. Funkcję rabina Warszawy sprawował od 1909. Jako wirylista Rady Regencyjnej, został mianowany członkiem Tymczasowej Rady Stanu, gdzie reprezentował ludność wyznania mojżeszowego. Był związany z Agudą (należał do grona jej współzałożycieli; reprezentował ją w Sejmie Ustawodawczym; w jej imieniu wygłaszał pierwsze parlamentarne przemówienie – deklarację sympatii i lojalności ruchu wobec odrodzonej państwowości). Należał do klubu Wolnego Związku Posłów Narodowości Żydowskiej (Koło Żydowskie w Sejmie RP). Opowiadał się za koniecznością zrównania praw Żydów z prawami innych obywateli oraz za autonomią dla żydowskich gmin. Dużo podróżował, m.in. odwiedził Palestynę; zbierał fundusze na utrzymanie jesziw w Polsce. Do końca życia działał aktywnie w Agudzie i w Gminie warszawskiej, m.in. był przewodniczącym tutejszego rabinatu, sądu rabinackiego, członkiem Zarządu Żydowskiej Gminy Wyznaniowej. P. napisał kilka rozpraw talmudycznych (w j. hebr.), m.in. De-Meszek Israel (O posiadłości Izraela) i Erec Cwi (Ziemia Cwiego). Został pochowany na cmentarzu żydowskim w Warszawie przy ul. Okopowej. Po śmierci przyznano mu Order Polonia Restituta, a jeden z jego synów wydał biografię ojca w języku hebrajskim (Rabin Abraham Cwi Perlmuter – jego życie i twórczość, Antwerpia 1933).

Autor hasła: Zofia Borzymińska

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Abraham Hersz (Hirsz) Cwi Perlmut(t)er - Perlmut(t)er Abraham Hersz (Hirsz) Cwi - Polski Słownik Judaistyczny
Abraham Hersz (Hirsz) Cwi Perlmut(t)er (kliknij, aby powiększyć)

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem