Pat Jaakow (Jankiel; Jakub)

(1890 Krynki, gub. grodzieńska – 1966 Nowy Jork) – działacz żydowskiego ruchu robotniczego, pisarz, publicysta, pedagog. Kształcąc się na rabina w słuckiej jesziwie, jednocześnie uczestniczył w ruchu socjalistycznym, za co został z tej uczelni wydalony. Działał w różnych organizacjach robotniczych w Wilnie i Białymstoku; przeszedł do Bundu i – przeniósłszy się do Warszawy – stał się stałym współpracownikiem organu tej partii „Fołks Cajtung”. Redagował m.in. dodatek dla dzieci „Klejne Fołks-Cajtung” (jid., Mała Gazeta Ludowa). P. działał również w organizacji CISZO, pozostającej pod wpływami Bundu. Był jednym z najczynniejszych działaczy w dziedzinie żydowskiej kultury. Wybuch II wojny światowej zastał go w Nowym Jorku, gdzie zabiegał o pomoc finansową dla CISZO. Bibliografia publikacji P. – do 1939 – zawiera 1,5 tys. pozycji, w tym 20 książek (m.in. podręczniki z zakresu literatury i nauki języka jidysz dla szkół, obejmujące przekłady i opracowania opowiadań klasyków literatury światowej). Jako beletrysta, P. pisywał przeważnie opowiadania, zaliczane do tzw. literatury faktu, m.in.: A kranc fun blumen (jid., Bukiet kwiatów, Warszawa 1920); Kejn Amerike (jid., Do Ameryki, Warszawa 1920); Ojfn weg fun beginen (jid., Na drodze początków, Warszawa 1935); A rajze (jid., Podróż [do Rosji Sowieckiej], Warszawa, 1936); Bundistn (jid., Bundyści, t. 1, Warszawa 1926; t. 2, 1928). Był autorem dramatu In gołdn łand (jid., W złotym kraju;, premiera w Warszawie w 1926). Opublikował ok. 250 reportaży w prasie żydowskiej, m.in. o swych podróżach do Związku Radzieckiego, Francji, Kanady, Palestyny i do Hiszpanii, podczas trwającej tam wojny domowej. Wspólnie z Wandą Wasilewską, był autorem scenariusza do filmu propagandowego dokumentalno-fabularnego o sanatorium im. W. Medema Mir kumen on (Droga młodych [właśc.: Nadchodzimy], 1936), który został sfinansowany przez Bund i który – ze względu na cenzurę – nie miał oficjalnej premiery w Polsce, za to odniósł sukces we Francji (pt. Nous arrivons; w 1944 w Wlk. Brytanii opracowano skróconą wersję filmu Children Must Laugh).

Autor hasła: Zofia Borzymińska

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem