Parnas Józef

(1870 Iwanówka k. Janowa pod Tembowlą – 1941 Lwów) – prawnik, działacz społeczny, w czasie II wojny światowej prezes Judenratu lwowskiego; brat Emila P. Pochodził z żydowskiej rodziny ziemiańskiej. Podobnie jak brat, ukończył studia prawnicze na uniwersytecie lwowskim, uzyskując tytuł doktora praw. Od 1901 prowadził kancelarię adwokacką we Lwowie (później do spółki z bratem). Reprezentował wiele firm przemysł., a w okresie międzywojennym zasiadał w wielu radach nadzorczych małopolskich instytucji gospodarczych. Działał w samorządzie adwokackim, m.in. jako organizator i członek zarządu lwowskiego wydziału Związku Adwokatów Polskich. Piastował też funkcję członka kuratorium Fundacji barona Maurycego Hirscha dla Popierania Szkolnictwa Ludowego w Królestwie Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim i w Księstwie Bukowiny. Podczas I wojny światowej był rotmistrzem kawalerii w armii austro-węgerskiej, gdzie otrzymał wysokie odznaczenia – Złoty i Srebrny Krzyż Wojskowy oraz Krzyż oficerski z mieczami im. Franciszka Józefa. W 1918, jako ochotnik, zgłosił się do szeregów WP. W 1921 został mianowany wiceprezesem Zarządu Komisarycznego Gminy Wyznaniowej Żydowskiej we Lwowie. I choć formalnie nie był związany z ruchem syjonistycznym, to jednak zasłużył się dla niego, jako członek dyrektorium Keren ha-Jesod i członek Agencji Żydowskiej. Pełnił również wiele funkcji w B'nei B'rith (trzykrotnie był prez. loży lwow. tej organizacji; wiceprez. i skarbnikiem całego stow. w Polsce). Był uważany za przywódcę umiarkowanych asymilatorów. Prowadził ożywioną działalność społeczna jako współtwórca i prezes Żydowskiego Komitetu Ratunkowego; współzałożyciel Towarzystwa Przyjaciół Dzieci im. Adolfa Liliena oraz Komitetu Doraźnej Pomocy. Był radnym miasta Lwowa (1919-1939) i wiceprezesem Komisji dla Spraw Bezrobocia. W 1937 został mianowany prezesem Zarządu Komisarycznego Gminy Wyznaniowej Żydowskiej we Lwowie, a na początku sierpnia 1941 – prezesem Żydowskiej Gminy miasta Lwowa (właściwie Judenratu). Sprawując tę funkcję, zachowywał wyjątkowo godną postawę. Po tym, jak w październiku 1941 odmówił wykonania rozkazu władz niemieckich (dotyczącego prawdopodobnie wyznaczenia 500 mężczyzn do wywiezienia do obozów pracy), został przez Niemców skatowany, aresztowany, a w końcu tegoż miesiąca – zamordowany we Lwowie w więzieniu przy ul. Łąckiego.

Autor hasła: Rafał Żebrowski

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

This website uses cookies to collect statistical data. If you do not accept it, please disable cookies in your web browser. I understand