Orleska (Orlesko) Miriam

(około 1900 Warszawa – 1942 Warszawa bądź Treblinka) – wielkiej urody aktorka żydowska, popularna w okresie międzywojennym, związana z Trupą Wileńską (w jej drugim składzie); żona M. Mazo. Była wychowanką A. Bednarczyka (na polskich kursach dramatycznych), H.J. Hryniewieckiej; uczennica A. Zelwerowicza. Grała w wielu sztukach, między innymi główną rolę w Czarnym getcie (według E. O'Neilla All God's Children Got Wings), przetłumaczonej na język jidysz przez J. Rotbauma, wystawianej na deskach warszawskiego teatru Scala. W roli Lei wystąpiła w cieszącej się wielkim uznaniem sztuce Dybuk Sz. An-Skiego, w inscenizacji Dawida Hermana, z którą Trupa od początku lat 20. jeździła nie tylko po Polsce, ale też po Europie (Rumunia, Holandia, Belgia, Anglia, Niemcy, Francja, Austria). O. grała także w sztukach: Trudno być Żydem (adaptacja sceniczna Krwawego żartu Szolema Alejchema), Dzień i noc An-Skiego, Zielone łąki i Pusta karczma P. Hirszbeina, Uriel Acosta K. Gutzkowa, Miłostki Artura Schnitzlera, Skąpiec Moliera; Pokusa (jidysz, Nisojen) J. Pregera; Peryferie F. Langera. W 1934, w okresie wzrostu nastrojów antysemickich, także razem z Trupą Wileńską, wystawiała w Gdańsku koncert artystyczny (teksty twórców żydowskich). W czasie II wojny światowej artystka była w getcie warszawskim; uczestniczyła w jego życiu kulturalnym; obok innych aktorów i muzyków (A. Samberg, K. Segałowicz), brała udział w rozmaitych akademiach, które organizował M. Mazo, dawny dyrektor Trupy Wileńskiej. Pracowała też w Żydowskiej Samopomocy Społecznej; badała sytuację materialną osób ubiegających się o pomoc (według informacji E. Ringelbluma, była też „pomocnicą kelnerki” w kuchni dla literatów przy ul. Leszno 40). Grała w języku jidysz oraz w języku polskim. Zginęła podczas pierwszej akcji likwidacyjnej w getcie (albo już w Treblince).

Autor hasła: Zofia Borzymińska

Strona główna Polskiego Słownika Judaistycznego

Serwis wykorzystuje pliki cookie do celów statystycznych. Jeśli się na to nie zgadzasz, wyłącz obsługę plików cookie w swojej przeglądarce internetowej. Rozumiem